Αναρτήσεις

ΣΥΝΑΝΤΗΣΙΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ ΣΤΙΣ 16 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ

Εικόνα
Τὸ προσεχὲς Σάββατο 16 Δεκεμβρίου, στὶς 6:00 τὸ ἀπόγευμα, στὸν Παλαίχθονα (Παλλάδος 24-26, πλ. Ψυρρῆ) διαβάζουμε καὶ συζητᾶμε τὸν Λυσίου λόγον στὸν Φαῖδρο (230e-234e)· εἰσηγεῖται ἡ Βασίλεια Κοπάνα.


   Πρόκειται γιὰ ἕνα ἐδάφιο, στὸ ὁποῖο κυριαρχεῖ ἡ "βίαιη" ἐναλλαγή· ἀπ᾽ τὴν ἡρεμία καὶ τὸν λυρισμὸ τοῦ Προοιμίου περνᾶμε στὸν ψυχρὸ λόγο, στὴν παγωμάρα καὶ στὸν ὠφελιμισμὸ ποὺ ἐπιβάλλει ὁ ἀπὼν Λυσίας διὰ τοῦ νεαροῦ μαθητῆ του (Ι. Θεοδωρακόπουλος, σ. 80 καὶ Α.Ε. Taylor, σ. 352). Ὅλο τὸ παρένθετο κείμενο, τὸ ὁποῖο ἀποδίδεται μᾶλλον γνησίως στὸν ρήτορα Λυσία, διαπνέεται ἀπὸ τὸ συμφέρον καὶ τὸν ψυχρὸ ὑπολογισμό, ἀπὸ τὴν ὠφελίαν ἀμφοῖν (234c), τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἐπιδιώκῃ ὁ ἐρώμενος, ὁ καλὸς παῖς, ἐὰν προτιμήσῃ τὸν ἔρωτα τοῦ μὴ ἐρῶντος καὶ ὄχι τοῦ ἐραστῆ του.
   Ὁ Φαῖδρος, υἱὸς τοῦ Πυθοκλέους, ἀπὸ τὸν δῆμο Μυρρινοῦντος, εὔπορος νέος πρὶν τὸν Πελοποννησιακὸ πόλεμο, κατεστραμμένος οἰκονομικὰ μετὰ τὸ τέλος του, κινεῖται στὴν μεθόριον μεταξὺ τῆς Φιλοσοφίας, τῆς Σοφιστικῆς καὶ τῆς Ρητορικῆ…

ΘΑΛΗΣ+ΦΙΛΟΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ

Εικόνα
Tὸ προσεχὲς Σάββατο 16 Δεκεμβρίου, στὶς 12:00 τὸ μεσημέρι, στὸ ἐντευκτήριον Κωστῆς Παλαμᾶς (Ἀκαδημείας 48) διαβάζουμε καὶ συζητᾶμε τὸ Ἐγκώμιο γιὰ τὰ Μαθηματικὰ τοῦ Alain Badiou (Πατάκης, 2017).


   Πρόκειται γιὰ μία συζήτησι-συνέντευξι τοῦ Γάλλου φιλοσόφου στὸν Gilles Haeri, ἡ ὁποία ἐκτυλίσσεται σὲ πέντε ἑνότητες: α) στὴν Ι ("Πρέπει νὰ σώσουμε τὰ Μαθηματικά", σσ. 13-30), ἀφοῦ γίνεται μία σύντομη παρουσίασι τοῦ Γάλλου στοχαστῆ καὶ ὑπενθυμίζεται ἡ στράτευσί του στὴν κομμουνιστικὴ ὑπόθεσι, ἐπισημαίνεται ἡ προσπάθειά του γιὰ τὴν ὑπέρβασι τοῦ διχασμοῦ μεταξὺ Φιλοσοφίας καὶ Μαθηματικῶν  (σ. 19), β) στὴν ΙΙ ("Φιλοσοφία καὶ Μαθηματικὰ ἢ ἡ Ἱστορία ἑνὸς παληοῦ ζευγαριοῦ", σσ. 32-56) γιὰ νὰ ἀπαντήσῃ στὸ ἐρώτημα περὶ τοῦ ποιὸς προηγεῖται, ποιὸς ἔχει τὴν πρωτοκαθεδρία, τὰ Μαθηματικὰ ἢ ἡ Φιλοσοφία, ἀναφέρεται στὸν πρῶτο φιλοσοφήσαντα, στὸν Παρμενίδη καὶ στὶς μεθόδους του, τῆς ἐμμέσου ἀποδείξεως ἢ τῆς εἰς ἄτοπον ἀπαγωγῆς, ἡ ὁποία στηρίζεται στὴν τρίτη λογικὴ ἀρχή, στὴν ἀρχὴ τῆς το…

ΣΥΝΑΝΤΗΣΙΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ ΣΤΙΣ 2 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ

Εικόνα
Τὸ Σάββατο 2 Δεκεμβρίου, στὶς 6:00 τὸ ἀπόγευμα, στὸν Παλαίχθονα (Παλλάδος 24-26, Πλ. Ψυρρῆ, β´ ὄροφος), ὁ Θανάσης Γέρουλας θὰ μᾶς παρουσιάσῃ τὸ Προοίμιον τοῦ Φαίδρου (227a-230e).


Ὁ Σωκράτης καὶ ὁ Φαῖδρος συναντῶνται ἐν μέσῳ θέρους στὶς ὄχθες τοῦ Ἰλισσοῦ καὶ στὸ ὑπέροχο τοπίο του, πολὺ πιθανὸν παρόμοιο μὲ αὐτὸ τῆς Ἀκαδημείας, τὸ ὁποῖο προσομοιάζει μὲ "πίνακα μεγάλης κλασικῆς ζωγραφικῆς" (Θεοδωρακόπουλος, σ. 68). Ἡ συνάντησις καὶ τὸ θέμα τοῦ διαλόγου μᾶς θυμίζουν ἐντόνως τὰ ἀντίστοιχα τοῦ Λύσιδος, ὅπου ὁ Σωκράτης συναντᾷ τὸν Ἱπποθάλη, τὸν Μενέξενο καὶ τὸν Κτήσιππο ἔξω τοῦ τείχους καὶ περπατοῦν ἐξ Ἀκαδημείας εὐθὺ Λυκείου (Λύσις, 203a) ἀναζητῶντας ἀπὸ κοινοῦ ἕναν ὀρθὸ ὁρισμὸ τῆς φιλίας. Ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὸν Σωκράτη, ὁ Λυσίας διδάσκει ἐν ἄστει (227b), στὴν Ἀγορά, διότι μόνον ἐκεῖ ἀναζητεῖ καὶ μπορεῖ νὰ βρῇ τοὺς ἀγοραστὲς τῶν λόγων του.     Τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ Προοιμίου ἑστιάζεται:  α) ἀφ᾽ ἑνὸς στὴνΛυσίου διατριβήν (227b), τὴν ὁποίαν θὰ κατακρίνῃ ὁ Σωκράτης γιὰ τὴν ἐρωτικὴ πρωτοτυπ…

ΘΑΛΗΣ+ΦΙΛΟΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ

Εικόνα
Τὸ Σάββατο 25 Νοεμβρίου, στὶς 12:00 τὸ μεσημέρι, στὸ Ἐντευκτήριο Κωστῆς Παλαμᾶς (Ἀκαδημείας 48) διαβάζουμε καὶ συζητᾶμε τὸν Κώδικα τοῦ Ἀρχιμήδη, τῶν Reviel Netz καὶ William Noel (Ἀλεξάνδρεια, 2007).


   Οἱ συγγραφεῖς ἐμπνεύσθηκαν τὸν τῖτλο ἀπὸ τὸ λεγόμενο Παλίμψηστον, ἑτυμολογικῶς ἀπὸ τὸ -πάλιν καὶ -ψάω (ξύνω), τὸν περγαμηνὸ κώδικα, βιβλίο τῶν πρώτων μεταχριστιανικῶν αἰώνων καὶ πρόδρομο τοῦ σημερινοῦ βιβλίου, τὸ ὁποῖο ὁ Ἰωάννης Μύρων, ὀρθόδοξος μοναχὸς τοῦ 13ου αἰῶνος, χρησιμοποιοῦσε ὡς Προσευχητάριο, σβήνοντας τὸ κείμενο τοῦ μεγάλου Μαθηματικοῦ τῆς Ἀρχαιότητος.     Στὸ βιβλίο του αὐτό, ὁ Ἀρχιμήδης, στὸν Κώδικα C -οἱ ἄλλοι δύο, ὁ Α καὶ ὁ Β χάθηκαν κατὰ τὸν Μεσαίωνα καὶ τὴν Ἀναγέννησι- τὸ ὁποῖο τιτλοφορεῖται Μέθοδος, παρουσιάζει τὶς πρωτότυπες ἀπόψεις του ἐπὶ τοῦ ἀπείρου, ἐπακριβῶς ἐπὶ τοῦ θέσει ἀπείρου, τὴν βάσι τῆς Θεωρίας Συνόλων καὶ τοῦ Ἀπειροστικοῦ Λογισμοῦ. Ὑπενθυμίζεται, ὅτι ἕως τὴν ἀποκάλυψι τοῦ Παλιμψήστου, ἐθεωρούσαμε ὅτι οἱ πρόγονοί μας ἀποδέχονταν κι ἐργάζονταν μόνον τὸ δυν…

ΣΥΝΑΝΤΗΣΙΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ ΣΤΙΣ 18 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ

Εικόνα
Τὸ προσεχὲς Σάββατο 18 Νοεμβρίου, στὶς 6:00 τὸ ἀπόγευμα, στὸν Παλαίχθονα (Παλλάδος 24-26, β´ ὄροφος, πλ. Ψυρρῆ) θὰ ἀρχίσουμε τὴν μελέτη τοῦ Φαίδρου, τοῦ πλατωνικοῦ διαλόγου ποὺ θὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ, κατὰ κύριον λόγον, ἐφέτος.


   Ὁ Φαῖδρος ἀποτελεῖ διάλογο τῆς μέσης περιόδου, ἐπακριβῶς μεταβατικὸ μεταξὺ τῆς μέσης καὶ τῆς ὡρίμου, συνεγράφη, ὅπως οἱ περισσότεροι μελετητὲς συμφωνοῦν μετὰ τὴν Πολιτεία. Θέμα τοῦ διαλόγου φαίνεται νὰ ἀποτελῇ ὁ παιδικὸς ἔρως, ὡς διανοητική (ἢ καὶ ἡ καταδικασθεῖσα σαρκικὴ πτυχή του ἐνίοτε) σχέσι μεταξὺ ἡλικωμένων ἀνδρῶν καὶ παιδιῶν κι ἕνα ἐπιδεικτικὸν ἔργο τοῦ ρήτορος Λυσία, στὸ ὁποῖο ἐξυμνεῖται αὐτὸ τὸ ἀνάρμοστο ἐρωτικὸ πάθος ἢ ἡ πάλη τῆς Ἀκαδημείας, ἤτοι τῆς ἐκτὸς τῶν τειχῶν τοῦ ἄστεως φιλοσοφίας, μὲ τὴν Ρητορικὴ τῆς Ἀγορᾶς (Θεοδωρακόπουλος, σ. 62). Ὁ στόχος καὶ τῶν δύο εἶναι κοινός, ἡ ἀθηναϊκὴ νεολαία τῶν ἀρχῶν τοῦ 4ου αἰῶνος, "τὸ πιὸ εὐγενικὸ ἀνθρώπινο ὑλικὸ ποὺ εἶδε ποτὲ ὁ κόσμος" (P. Friedllaender, Platon, II, σ. 166, Βερολῖνο, 1964), ἐξ οὗ καὶ …

ΟΙ ΗΡΩΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

Εικόνα
Τὴν προσεχῆ Παρασκευὴ 10 Νοεμβρίου, στὶς 7:00 τὸ ἀπόγευμα, στὸ Πνευματικὸ Κέντρο τοῦ Δήμου Ἀθηναίων (Ἀκαδημείας 50, αἴθουσα "Ἀντώνης Τρίτσης"), ἡ Ἄλκηστις Πατρινέλη, ἡ Ἄννα Γαβριήλ, ὁ Σωτήρης Συριόπουλος, ἡ Κύρα Κοτζιᾶ καὶ ὁ Τεῦκρος Μιχαηλίδης θὰ μᾶς παρουσιάσουν τοὺς μεγάλους Μαθηματικοὺς τοῦ παρελθόντος, τοὺς ὁποίους θεωροῦν ὡς ἥρωές τους.

   Θὰ παρακολουθήσουμε πτυχὲς τῆς ζωῆς τοῦ Μπ. Ράσσελ, τῆς Ἔμι Νέδερ, τοῦ Κοὺρτ Γκαῖντελ, τοῦ Ἐβαρὶστ Γκαλουά, τοῦ Ζήνωνος τοῦ Ἐλεάτη κ.ἄ. μεγάλων Μαθηματικῶν, τῶν ὁποίων ἡ παρουσία καὶ ἡ προσφορὰ σημάδεψε τὴν κορυφαία ἐπιστήμη ἀνὰ τοὺς αἰῶνες. Στὸν ἀντίποδα ἡ Σταυρούλα Παπανικολάου θὰ ἀναρωτηθῇ, χωρὶς νὰ ἀμφισβητήσῃ τὴν προσφορά τους, ἐὰν ἡ ἐπιστήμη ἔχει ἥρωες.

ΣΥΝΑΝΤΗΣΙΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ ΣΤΙΣ 4 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ

Εικόνα
Τὸ Σάββατο 4 Νοεμβρίου, στὶς 6:00 τὸ ἀπόγευμα, στὸν Παλαίχθονα (Παλλάδος 24-26), ὁ πανεπιστημιακὸς Δημήτρης Μούρμουρας θὰ μᾶς παρουσιάσῃ τὸ β´ μέρος τῶν Σοφιστικῶν ἐλέγχων.


Ἡ πραγματεία αὐτὴ τοῦ Ἀριστοτέλους, ἡ ὁποία στὴν Βιβλιογραφία ἀναφέρεται καὶ ὡς ἔνατο βιβλίο τῶν Τοπικῶν, γιὰ νὰ τονισθῇ ἡ συνέχειά τους, ἀποτελεῖ μᾶλλον τὸ τέταρτο, κατὰ χρονικὴ σειρὰ συγγραφῆς, βιβλίο τοῦ Ὀργάνου, μετὰ τὶς Κατηγορίες, τὸ ΠερὶἙρμηνείας καὶ τὰ Τοπικά, τὰ ὁποῖα, ὑπὸ μίαν ἔννοιαν, προϋποθέτει, ἐνῷ  φαίνεται, ὅτι ὁ Σταγιρίτης ἔχει κατὰ νοῦν, ἀλλὰ δὲν ἔχει ἀκόμη συγγράψει τὰ Ἀναλυτικά (Ing. Duering, Ἀριστοτέλης, τ. Ι, σ. 119-120).     Ὁ Ἀριστοτέλης δηλώνει εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς τὶς προθέσεις του, τόσον γιὰ τοὺς Σοφιστὲς ὅσο καὶ γιὰ τοὺς συλλογισμούς των (παραλογισμοὶ ἢ σοφίσματα), καθὼς καὶ γιὰ τὴν μέθοδό τους, τὴν ἐριστικήνπερὶ δὲ τῶν σοφιστικῶν ἐλέγχων καὶ τῶν φαινομένων μὲν ἐλέγχωνὄντων δὲ παραλογισμῶν ἀλλ᾽ οὐκ ἐλέγχωνλέγωμεν ἀρξάμενοι κατὰ φύσιν ἀπὸ τῶν πρώτων (164a, 19-21) καὶ ἔστι γὰρ ἡ σοφιστικ…