Αναρτήσεις

ΣΥΝΑΝΤΗΣΙΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ (6 ΙΟΥΝΙΟΥ)

Εικόνα
Τὸ Σάββατο 6 Ἰουνίου, στὶς 6:00μ.μ., στὸ Καφὲ τοῦ Νομισματικοῦ Μουσείου (Πανεπιστημίου 12), ὁ Δημήτρης Μούρμουρας θὰ ὁλοκληρώσῃ τὸν ἐφετεινὸ κύκλο τοῦ Ὀργάνου.

   Οἱ Κατηγορίες ἀπετέλεσαν τὸν πρῶτο σταθμὸ αὐτῆς τῆς δύσκολης πορείας καὶ δὲν μπορεῖ, παρὰ νὰ εἴμαστε χαρούμενοι, ποὺ σήμερα τὶς ὁλοκληρώνουμε, διαβάζοντας τὴν τελευταία ἑνότητα, ἐπακριβῶς τὰ λεγόμενα Postpraedicamenta (11b, 15- 15b, 32). Μὲ ποιὰ θέματα ἀσχολεῖται ὁ Ἀριστοτέλης στὰ κεφάλαια αὐτά; Κατ᾽ ἀρχὰς μὲ τὸ ἀντικεῖσθαι, μετὰ μὲ τὸ πρότερον, τὸ ἅμα καί, ἐν τέλει μὲ τὴν κίνησιν.    Διαβάζουμε ἀπὸ τὶς Κατηγορίες τοῦ Π. Καλλιγᾶ, ἐκδ. νῆσος, σσ. 86-111.

ΜΝΗΜΕΣ ΤΟΥ '65

Εικόνα
Ἡ πολιτικὴ κατάστασι στὴν Ἰταλία καὶ ἡ ἄρνησι τοῦ Προέδρου τῆς Ἰταλικῆς Δημοκρατίας νὰ δώσῃ τὴν ἐντολὴ σχηματισμοῦ κυβερνήσεως στὸν Τζ. Κόντε λόγῳ τοῦ ὅτι ἤθελε στὸ Ὑπουργεῖο Οἰκονομικῶν τὸν Π. Σαβόνα, μᾶς ἔφερε στὴν μνήμη τὰ Ἰουλιανὰ τοῦ 1965 στὴν χώρα μας.


   Γιὰ ὅσους δὲν θυμοῦνται, ὑπενθυμίζουμε τὴν ἀποπομπὴ τῆς ἐκλεγμένης Κυβερνήσεως τοῦ Γ. Παπανδρέου ἀπὸ τὸν τότε βασιληᾶ, τὸν Κωνσταντῖνο, κατ᾽ ἐντολὴν τῶν ἔξωθεν ἀφεντικῶν του καὶ τὴν ἀνάθεσι τῆς ἐντολῆς, στὸν Κ. Νόβα. Καὶ λόγος τῆς συγκρούσεως; Ἡ ἐπιμονὴ τοῦ ἐκλεγμένου Πρωθυπουργοῦ νὰ ἀναλάβῃ ὁ ἴδιος τὸ Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ νὰ μὴν δεχθῇ τὴν ἐπιβολὴ ἀπὸ τὸ Παλάτι τοῦ Π. Γαρουφαλλιᾶ στὴν θέσι αὐτή.     Ὅσοι θεωροῦσαν ὅτι αὐτοῦ τοῦ εἴδους οἱ κωμικοτραγικές, γιὰ τὴν Κοινοβουλευτικὴ Δημοκρατία, σκηνὲς εἶχαν παρέλθει ἀνεπιστρεπτί, μᾶλλον θὰ πρέπῃ νὰ τὸ ξανασκεφθοῦν. Ἡ Ἰταλία εἶναι πολὺ κοντά μας καὶ ἡ ἄρνησι τοῦ Σ. Ματαρέλα, κατ᾽ ἐντολὴν τῆς Καγκελαρίας, δείχνει τί σημαίνει δημοκρατία ἐντὸς τῆς Εὐρωζώνης· ὅποιος ἀρθρογραφήσῃ ἐναντ…

ΣΥΝΑΝΤΗΣΙΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ ΣΤΙΣ 19 ΜΑΪΟΥ

Εικόνα
Τὸ Σάββατο 19 Μαΐου, στὸν Παλαίχθονα (Παλλάδος 24-26/Πλ. Ψυρρῆ), ὁ Δημήτρης Μούρμουρας θὰ μᾶς παρουσιάσῃ τὰ κεφάλαια 6, 7, 8 καὶ 9 (4b20-11b14) τῶν ἀριστοτελικῶν Κατηγοριῶν.

   Στὰ κεφάλαια αὐτά, ὁ Ἀριστοτέλης ὁλοκληρώνει τὶς μορφὲς τῶν ἀποφάνσεων(I. Duering, σσ. 117 καὶ 125), ἐκτὸς τῆς οὐσίας, γιὰ τὴν ὁποίαν ἔχουμε ἤδη μιλήσει· τὸ ποσόν, τὸ ποιὸν καὶ τὸ πρός τι ἀποτελοῦν τὶς πιὸ σημαντικὲς κατηγορήσεις. Λέμε, λ.χ., ὁ Κορῖσκος εἶναι ἄνθρωπος (οὐσία), ἔχει 1,90 μέτρα ὕψος (ποσόν), εἶναι μορφωμένος (ποιόν), εἶναι ψηλότερος ἀπὸ τὸν Σωκράτη (πρός τι)· οἱ ὑπόλοιπες, τὸ πού, τὸ ποτέ, τὸ κεῖσθαι, τὸ ἔχειν, τὸ ποιεῖν καὶ τὸ πάσχειν ἀποτελοῦν δευτερεύουσες κατηγορήσεις.    Διαβάζουμε ἀπὸ τὸ Π. Καλλιγᾶ, Ἀριστοτέλους Κατηγορίαι, Νῆσος, σσ. 48-87 καὶ ἀπὸ τὴν συναφῆ βιβλιογραφία.

Ο ΑΛ. ΝΕΧΑΜΑΣ ΣΤΗΝ ΑΚΑΔΗΜΕΙΑ ΑΘΗΝΩΝ

Εικόνα
Ὁ Ἀλέξανδρος Νεχαμᾶς ἐξελέγη τακτικὸ μέλος τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν μὲ ψήφους 23 ὑπέρ, ἔναντι 16 κατά. Γεννήθηκε στὴν Ἀθήνα τὸ 1946 καὶ τὸ 1971 ἔλαβε τὸ διδακτορικό του ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιο τοῦ Πρῖνστον· θέμα τῆς διατριβῆς του: "Predication and the Theory of the Forms in the Phaedo" ("Κατηγόρησις καὶ ἡ θεωρία τῶν Ἰδεῶν στὸν Φαίδωνα") μὲ ἐπιβλέποντα καθηγητὴ τὸν διεθνοῦς φήμης πλατωνικὸ Γρηγόρη Βλαστό.

  Tὸ ἴδιο ἔτος (1971) ἀναγορεύθηκε σὲ Associate Professor στὸ Πανεπιστήμιο τοῦ Πίτσμπουργκ, ἐνῷ τὸ 1981 ἐξελέγη Τακτικὸς Καθηγητὴς στὸ ἴδιο Πανεπιστήμιο· τὸ 1990 ἐπέστρεψε στὸ Πρῖνστον, ὡς Καθηγητὴς Ἀνθρωπιστικῶν Σπουδῶν, Φιλοσοφίας καὶ Συγκρητικῆς Φιλολογίας. Εἶναι, ἐπίσης, μέλος τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀκαδημίας Τεχνῶν καὶ Ἐπιστημῶν (1994) καὶ τὰ ἔτη 2003 καὶ 2004 διετέλεσε Πρόεδρος τῆς Ἀμερικανικῆς Φιλοσοφικῆς Ἑνώσεως, ἐνῷ ἔχει ἀναγορευθῆ Ἐπίτιμος Διδάκτωρ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν (1993), τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (2011) καὶ τοῦ Ἐθνικοῦ Μετσοβείου Πολυτεχνείου (2011).   …

ΣΥΝΑΝΤΗΣΙΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ (5 ΜΑΪΟΥ)

Εικόνα
Οἱ συναντήσεις μας γιὰ τὸν Φαῖδρο συνεχίζονται· τὸ Σάββατο 5 Μαΐου, στὶς 6:00 τὸ ἀπόγευμα, στὸν Παλαίχθονα (Παλλάδος 24-26/Πλ. Ψυρρῆ), διαβάζουμε καὶ συζητᾶμε τὸ ἐδάφιον 257c-264e.

   Ὁ Σωκράτης ἔχει ὁλοκληρώσει μὲ τὴν παλινῳδία καὶ ὁ Φαῖδρος, ἐντυπωσιασμένος (τὸν λόγον δέ σου πάλαι θαυμάσας ἔχω, 257c) αἰσθάνεται πανέτοιμος νὰ ἀποκυρήξῃ τὴν Ρητορικὴ καὶ πάσας τάς ... παραφυάδας αὐτῆς: ὥστε ὀκνῶ μή μοι ὁ Λυσίας ταπεινὸς φανῇ (257c) καὶ διὰ πάσης λοιδωρίας ἐκάλει (σ.σ. τὸν Λυσίαν) λογογράφον (257c).    Ἡ συγγραφὴ λόγων, ὅμως, δὲν εἶναι ἐξ ὁρισμοῦ πάνοτε καταδικαστέα, καθὼς ὑπάρχουν καὶ οἱ λεγόμενοι ἀθάνατοι ἢ ἰσόθεοι λογογράφοι, ὅπως ὁ Λυκοῦργος, ὁ Σόλων καὶ ὁ Δαρεῖος (258c)· γι᾽ αὐτοὺς δὲν ἰσχύει τὸ αἰσχρὸν αὐτό γε τὸ γράφειν λόγους (258d). Ὁ μῦθος τῶν τετίγγων καὶ τῶν Μουσῶν (258e-259d) ἀποτελεῖ, ἐκτὸς ἀπὸ εὐκαιρία γιὰ προσωρινὴ ἀνάπαυλα τοῦ Φαίδρου (Θεοδωρακόπουλος, σ. 301) καὶ μία θαυμάσια ἐπινόησι τοῦ Πλάτωνος γιὰ νὰ δέσῃ τὸ φιλοσοφικὸ ἀφήγημα μὲ τὸ θεῖον καὶ νὰ τὸ θέσῃ ὑπὸ τὴν πρ…

ΤΟ ΕΚΔΟΤΙΚΟ ΓΕΓΟΝΟΣ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

Εικόνα
Στοιχείωσις Θεολογικὴ τοῦ πλατωνικοῦ φιλοσόφου Πρόκλου τοῦ Διαδόχου, ἀπὸ τὶς ἐκδόσεις Ζῆτρος τῆς Θεσσαλονίκης, ἀποτελεῖ τὸ ἐκδοτικὸ φιλοσοφικὸ γεγονὸς τῆς χρονιᾶς ποὺ διανύουμε. Ὁ ὁμ. Καθηγητὴς τῆς Φιλοσοφίας καὶ Ἀκαδημαϊκὸς Εὐάγγελος Μουτσόπουλος προλογίζει, ὁ Χρῆστος Τερέζης ἔχει γράψει τὴν εἰσαγωγὴ καὶ ἡ Ἄννα Κελεσίδου-Γαλανοῦ τὴν νεοελληνικὴ ἀπόδοσι καὶ τὰ σχόλια.

   Πέρασαν τριανταέξι ὁλόκληρα χρόνια, ἀπὸ τὴν ἔκδοσι τῆς Στοιχειώσεως τῶν ἐκδόσεων Πολύτυπος (1982), στὴν μνημειώδη εἰσαγωγὴ τοῦ E.R. Dodds καὶ σὲ ἀπόδοσι τοῦ Ἰγνατίου Σακκαλῆ. Ἔκτοτε, τὸ ἔργο περιέπεσε στὴν ἀφάνεια καὶ τὸ νεοελληνικὸ κοινό, μᾶλλον πρέπει νὰ θεωρῆται δικαιολογημένο, ποὺ τὸ ἀγνοεῖ.    Ὡς γνωστὸν ἡ Στοιχείωσις ἀποτελεῖται ἀπὸ διακόσιες-ἕντεκα προτάσεις, τὶς ὁποῖες ἀποδεικνύει ὁ Πρόκλος χρησιμοποιῶντας τὴν μέθοδο τῶν Ὑποθέσεων καὶ τῆς Ἀπαγωγῆς εἰς ἄτοπον, ἐξ οὗ καὶ τὸ ὑποθετικὸ εἰ, μὲ τὸ ὁποῖο ἀρχίζει, μετὰ τὴν διατύπωσι, τὴν ἀπόδειξι τῶν προτάσεων. Στὴν ἀποδεικτική του προσπάθεια φαίνονται οἱ ἐπιδράσει…

ΣΥΝΑΝΤΗΣΙΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ (21 ΑΠΡΙΛΙΟΥ)

Εικόνα
Τὸ Σάββατο 21 Ἀπριλίου, στὶς 6:00 τὸ ἀπόγευμα, ἐπανερχόμαστε στὸν Φαῖδρον· διαβάζουμε καὶ συζητᾶμε τὸ ἐδάφιον 246a-257b, στὸ ὁποῖο ὁ Σωκράτης ἀφηγεῖται τὸν μῦθο τῆς ψυχῆς.

   Ὁ Σωκράτης ἔχει ἤδη ἀποπειραθῆ νὰ ἀποδείξῃ τὴν ἀθανασία τῆς ψυχῆς, συνδέοντάς την μὲ τὴν κίνησιν καὶ τώρα προχωρεῖ πρὸς τὴν ἀπεικόνισί της, ἀφηγούμενος τὸν μῦθο τῆς παλινῳδίας· ἡ ψυχὴ ποὺ δὲν ἔχει ἀκόμη ἐνδυθῆ τὴν σάρκα (Taylor, σ. 357) μοιάζει μὲ ἕνα φτερωτὸ ζεῦγος ἵππων καὶ ἕναν ἡνίοχο: ἐοικέτω δὴ συμφύτῳ δυνάμει ὑποπτέρου ζεύγους τε καὶ ἡνιόχου (246a) καὶ ἐπτερωμένη μετερεωπορεῖ (246c), ἀκολουθῶντας στὰ ἅρματα τῶν θεῶν. Οἱ παραστάσεις αὐτὲς ἀπὸ τὸν θεῖο κόσμο καὶ τὸ κάλλος του, καθὼς καὶ ἡ συμπόρευσί της μὲ τὸν θεό της, ἔχουν ἐντυπωθῆ ἐντός της καὶ συνιστοῦν τὴν ἀνάμνησιν (249c), τὴν γνωστικὴ διαδικασία, τὴν ὁποίαν συναντήσαμε στὸν Μένωνα καὶ στὸν Φαίδωνα. Ἡ ἀνάμνησις τοῦ κάλλους αὐτοῦ εὐθύνεται γιὰ τὴν τετάρτη μανία (249d), τὴν ἐρωτικὴ καὶ τὸ συνώνυμον πάθος (252b). Ἐπανερχόμενος στοὺς ἵππους, τονίζει τὴν ἰ…