Αναρτήσεις

ΘΑΛΗΣ+ΦΙΛΟΙ ΣΤΙΣ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ

Εικόνα
Τὸ προσεχὲς Σάββατο 21 Ὀκτωβρίου, στὶς 12:00 τὸ μεσημέρι, στὸ Καφὲ τοῦ Βυζαντινοῦ Μουσείου, διαβάζουμε καὶ συζητᾶμε τὸ βιβλίο τῆς Yoko Ogawa: Ὁ ἀγαπημένος μαθηματικὸς τύπος τοῦ Καθηγητῆ (ἐκδ. Ἄγρα).

   Στὸ βιβλίο αὐτό, τὸ ἕβδομο μετεφρασμένο στὴν γλῶσσα μας, ἡ Ὀγκάουα περιγράφει τὶς τελευταῖες ἡμέρες ἑνὸς σπουδαίου καθηγητῆ Μαθηματικῶν, ὁ ὁποῖος λόγῳ ἑνὸς αὐτοκινητιστικοῦ δυστυχήματος θυμᾶται μόνο τὰ μαθηματικὰ θεωρήματα ποὺ ἔχει ὁ ἴδιος ἀποδείξει. Ἡ ζωή του ἀλλάζει καὶ γίνεται συναρπαστική, ὅταν, μετὰ ἀπὸ προτροπή του, ἡ οἰκονόμος του τοῦ γνωρίζει τὸν δεκάχρονο γιό της· παίζουν μεταξύ τους μὲ μαθηματικοὺς γρίφους, τοὺς ὁποίους ἀντλεῖ ἀπὸ τὴν ἡμερομηνία γέννησής της κ.λπ.    Τὸ βιβλίο κυκλοφορήθηκε στὴν Ἰαπωνία τὸ 2004 κι ἐκέρδησε τὸ βραβεῖο Γιομιούρι, τὸ βραβεῖο τῶν Ἰαπώνων βιβλιοπωλῶν καὶ προσφάτως, τὸ βραβεῖο τῆς Ἑταιρείας Μαθηματικῶν· στὴν ἑλληνικὴ μεταφράσθηκε ἀπὸ τὸν Π. Εὐαγγελίδη (2010).

ΣΥΝΑΝΤΗΣΙΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ ΤΗΝ 7η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ

Εικόνα
Τὸ Σάββατο 7 Ὀκτωβρίου, στὶς 6:00 τὸ ἀπόγευμα, στὸν Παλαίχθονα (Παλλάδος 24-26, Πλ. Ψυρρῆ), ὁ Πανεπιστημιακὸς διδάσκαλος Δημήτρης Μούρμουρας θὰ παρουσιάσῃ τοὺς Σοφιστικοὺς ἐλέγχους τοῦ Ἀριστοτέλους (πρῶτο μέρος).


   Ἡ πραγματεία αὐτὴ τοῦ Ἀριστοτέλους, ἡ ὁποία στὴν Βιβλιογραφία ἀναφέρεται καὶ ὡς ἔνατο βιβλίο τῶν Τοπικῶν, γιὰ νὰ τονισθῇ ἡ συνέχειά τους, ἀποτελεῖ μᾶλλον τὸ τέταρτο, κατὰ χρονικὴ σειρὰ συγγραφῆς, βιβλίο τοῦ Ὀργάνου, μετὰ τὶς Κατηγορίες, τὸ ΠερὶἙρμηνείας καὶ τὰ Τοπικά, τὰ ὁποῖα, ὑπὸ μίαν ἔννοιαν, προϋποθέτει, ἐνῷ  φαίνεται, ὅτι ὁ Σταγιρίτης ἔχει κατὰ νοῦν, ἀλλὰ δὲν ἔχει ἀκόμη συγγράψει τὰ Ἀναλυτικά (Ing. Duering, Ἀριστοτέλης, τ. Ι, σ. 119-120).     Ὁ Ἀριστοτέλης δηλώνει εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς τὶς προθέσεις του, τόσον γιὰ τοὺς Σοφιστὲς ὅσο καὶ γιὰ τοὺς συλλογισμούς των (παραλογισμοὶσοφίσματα), καθὼς καὶ γιὰ τὴν μέθοδό τους, τὴν ἐριστικήν: περὶ δὲ τῶν σοφιστικῶν ἐλέγχων καὶ τῶν φαινομένων μὲν ἐλέγχων, ὄντων δὲ παραλογισμῶν ἀλλοὐκ ἐλέγχων, λέγωμεν ἀρξάμενοι κατὰ φύσιν ἀπὸ τῶν π…

ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΩΝ ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ

Εικόνα
Οἱ χθεσινὲς ἐκλογὲς ἀνέδειξαν τὸν πραγματικὸ νικητὴ στὴν Γερμανία, τὴν Ἄκρα Δεξιά, καθὼς ἡ Ἐναλλακτικὴ γιὰ τὴν Γερμανία (AfD) εἰσῆλθε στὸ Reichstag μὲ ἐξαιρετικὰ ὑψηλὰ ποσοστά (13,5%) καὶ κατέλαβε τὴν τρίτη θέσι. Ἡ Καγκελάριος Μέρκελ εἶδε τὰ ποσοστὰ τοῦ κόμματός της (CDU) νὰ μειώνωνται κατὰ 9 ποσοστιαῖες μονάδες, ἐν σχέσει πρὸς τὰ ἀντίστοιχα τῶν προηγουμένων ἐκλογῶν, ἐνῷ σὲ συρρίκνωσι, ἴσως καὶ σὲ διάλυσι ἀλὰ ΠαΣοΚ, ὁδηγεῖται ὁ πολλὰ ὑποσχόμενος Μ. Σοὺλτς καὶ τὸ Σοσιαλδημοκρατικὸ Κόμμα (SPD), τοῦ ὁποίου ἡγήθη. Στὰ ἴδια περίπου ποσοστὰ τὰ κόμματα τοῦ κέντρου, τὸ Κόμμα τῶν Ἐλευθέρων Δημοκρατῶν (FDP), οἱ Πράσινοι καὶ ἡ γερμανικὴ Ἀριστερά (Linke).

   Τὸ ἐνδιαφέρον μας, ὅμως, πρέπει νὰ ἑστιασθῇ στὸν πραγματικὸ νικητὴ τῶν ἐκλογῶν, στὸ AfD καὶ στὴν ἐπὶ κεφαλῆς του, τὴν Ἀλὶς Βάιντελ, καθὼς ἀποτελεῖ τὸ πιὸ τυπικὸ παράδειγμα τῆς συναντήσεως τῆς πολιτικῆς καὶ τῆς οἰκονομικῆς Ἀκροδεξιᾶς. Κατ᾽ ἀρχὰς νὰ ὑπενθυμίσουμε, ὅτι τὰ ἀκροδεξιὰ κόμματα (σ.σ. προσοχή· ὄχι φασιστικά) σαρώνουν στὴν Εὐρώπη, κα…

ΣΥΝΑΝΤΗΣΙΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ ΣΤΙΣ 23 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ

Εικόνα
Τὴν 23η Σεπτεμβρίου ἐπανερχόμαστε, στὶς 6:00 τὸ ἀπόγευμα, στὴν "Ὡραία Πεντέλη" (πλ. Ψυρρῆ) καὶ συζητᾶμε τὴν πέμπτη σκηνὴ τοῦ Εὐθυδήμου (293a-304b).


   Τὰ σοφιστικὰ τεχνάσματα, ἄλλως ὁ ἐριστικὸς ἔλεγχος, φθάνουν στὸ τέλος τους, χάνοντας τὴν ὅποιαν ἐξωτερικὴ σοβαρότητα εἶχαν, στὴν πρώτη καὶ στὴν τρίτη σκηνή· στὴν τελευταία, ὑπενθυμίζουμε, ὅτι ἐτέθησαν καὶ κάποια σοβαρὰ φιλοσοφικὰ προβλήματα, ἀναπάντητα κατὰ τὴν πρώιμο πλατωνικὴ περίοδο, ὅπως ἡ ἄρνησις τοῦ ἀντιλέγειν καὶ τοῦ ψεύδεσθαι καὶ ἡ ἀπόλυτος ἀνυπαρξία τοῦ μὴ ὄντος. Ὁ διάλογος ἐκφυλίζεται σὲ διατυπώσεις εὐτραπέλων καὶ γελοίων σοφισμάτων παρἀμφιβολίαν, παρὁμωνυμίαν, παρὰ τὸ συμβεβηκὸς κ.λπ., τὰ ὁποῖα οὐδεμία πρακτικὴ ἀξία ἔχουν, πλὴν τῆς καταγραφῆς τους ἀπ᾽ τὸν Ἀριστοτέλη στοὺς Σοφιστικοὺς ἐλέγχους.    Διαβάζουμε ἀπ᾽ τὸν Πλάτωνος Εὐθύδημο τοῦ Ν.Μ. Σκουτεροπούλου (1987) καὶ τὴν βοηθητικὴ βιβλιογραφία· ἐνδεικτικῶς ἀναφέρουμε: Β. ΤΑΤΑΚΗ, Πλάτωνος Εὐθύδημος, σσ. 26-28 καὶ 88-121, Ζαχαρόπουλος Α.Ε. TAYLOR, Πλάτων, σσ. 134-1…

ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ

Εικόνα
Τὸ Σάββατο 23 Σεπτεμβρίου, στὶς 12:00 τὸ μεσημέρι, στὸ Καφὲ τοῦ Βυζαντινοῦ Μουσείου, θὰ συζητήσουμε τὸ βιβλίο τοῦ Eli Maor e, Ἡ ἱστορία ἑνὸς ἀριθμοῦ (ἐκδ. Κάτοπτρο, 2005).

   Κατὰ τὰ γνωστά, ὁ e ἀποτελεῖ τὸ ὅριο τῆς συναρτήσεως  f(x)=(1+1/x)x
ὅταν ὁ x τείνει στὸ ἄπειρον, τὸ ὅριο τῆς ὁποίας εἶναι ὁ ἄρρητος ἀριθμός: 2,71828... Στὸ βιβλίο παρουσιάζονται ὅλες οἱ μαθηματικὲς ἀνακαλύψεις ποὺ σχετίζονται μὲ τὸν e, ἀπὸ τὸν John Napier ἕως τὸν Euler, τὸν Gauss καὶ τὸν Hilbert.    Ὁ Eli Maor εἶναι καθηγητὴς στὸ Πανεπιστήμιο Loyola  τοῦ Σικᾶγο καὶ διδάσκει Ἱστορία τῶν Μαθηματικῶν. Ἔχει συγγράψει ἐπίσης τὰ βιβλία: To Infinity and Beyond καὶ Trigonometric Delights, τὰ ὁποῖα ἐπίσης ἔχουν μεταφρασθῆ σὲ πολλὲς γλῶσσες.

ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΣΑΛΑΜΙΝΟΜΑΧΩΝ

Εικόνα
ΖΕΥΣ, ΣΩΤΗΡ, ΝΙΚΗ!  
   Τὸ προσεχὲς Σάββατο 9 Σεπτεμβρίου, στὶς 6:00 τὸ ἀπόγευμα, θὰ τελεσθῇ τὸ ἐτήσιο μνημόσυνο τῶν Σαλαμινομάχων ἀπὸ τὴν Λ.Κ. Λάβρυς, στὸν Τύμβο (τοποθεσία Παλούκια).


   Ἡ ἑορτὴ θὰ εἶναι, κατὰ τὰ συνήθη, θρῃσκευτικὴ καὶ πολιτική· τὸ θρῃσκευτικὸ μέρος τῆς τελετῆς τοῦ μνημοσύνου θὰ ἐπιμεληθῇ ἡ Λ.Κ. Λάβρυς, ἐνῷ ὁ, ἐκ τῶν διοργανωτῶν, Κωνσταντῖνος Σταυρόπουλος θὰ ἀναφερθῇ στὰ πρὸ καὶ κατὰ τὴν ναυμαχία ὑπερφυσικὰ φαινόμενα ποὺ περιγράφει ὁ Ἡρόδοτος καὶ τὰ ὁποῖα ἐσήμαναν τὴν μεγάλη ἑλληνικὴ νίκη. Θὰ ἐπισημανθῇ ἰδιαιτέρως ἡ σύνδεσι τῆς Σαλαμίνας ἀφ᾽ ἑνὸς μὲ τὴν θυσία τῶν Θερμοπυλομάχων, ἡ ὁποία ἀνέβασε στὰ ὕψη τὸ ἠθικὸ τοῦ στρατοῦ, ἀφ᾽ ἑτέρου μὲ τὴν Ἐλευσῖνα καὶ τὰ μυστήριά της, καθὼς τὸ ἔτος -480 σημαδεύτηκε ἀπὸ τὴν μὴ τέλεσι τῶν Μεγάλων Μυστηρίων· ἐπίσης, μὲ τοὺς Δελφοὺς καὶ τὴν πολιορκία τους ἀπὸ τοὺς Πέρσες, ἐπὶ προφήτου Ἀκηράτου, τὸν λοξὸ χρησμὸ τῆς Πυθίας γιὰ τὰ ἀπόρθητα ξύλινα τείχη καὶ τὴν θεϊκὴ Σαλαμῖνα, τὸν ὁποῖον κατάφερε νὰ ἑρμηνεύσῃ ὀρθῶς ὁ Θεμιστοκλῆς καὶ νὰ ταὐ…

ΜΙΑ ΒΟΛΙΚΗ ΕΞΙΣΩΣΙ

Εικόνα
Ἡ ἐξίσωσι μεταξὺ Φασισμοῦ καὶ Κομμουνισμοῦ ἀποτελεῖ μία βολικὴ προπαγανδιστικὴ πολιτικὴ γιὰ τὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωσι (ΕΕ), διότι θεωρεῖ, ὅτι κατ᾽ αὐτὸν τὸν τρόπο ἀπεκδύεται τῶν εὐθυνῶν τοῦ βασικοῦ ὁλοκληρωτισμοῦ ποὺ ἡ ἴδια ἐξέθρεψε κι ἐν τέλει ἔστρεψε ἐναντίον της, κατὰ τὸ πρῶτο ἥμισυ τοῦ 20οῦ αἰῶνος.

   Ὁ Ναζισμὸς ἀπετέλεσε τὴν πιὸ βάρβαρη καὶ ἀκραία πολιτικὴ τοῦ γερμανικοῦ κεφαλαίου, τὸ ὁποῖο τὸν ἐπέλεξε γιὰ τὴν ἄσκησι τῆς ἐξουσίας, ὅταν ἔνοιωθε ὅτι δὲν μποροῦσε νὰ ἐπιβληθῇ ἀλλοιῶς στοὺς γερμανοὺς πολῖτες, ἰδιαιτέρως στοὺς μικροαστούς, οἱ ὁποῖοι δοκιμάζονταν ἀπ᾽ τὴν ληστρικὴ συνθήκη τῶν Βερσαλλιῶν, διὰ τῆς ὁποίας, οἱ νικητὲς τοῦ Α´ Παγκοσμίου Πολέμου ταπείνωσαν τὴν ἡττημένη Γεμανία καὶ ὑπερχρέωσαν τὸ γερμανικὸ κράτος. Μόνο, ποὺ γι᾽ αὐτὴν τὴν ἐξέλιξι δὲν εὐθυνόταν ἡ νεαρὴ καὶ ἀδύναμη τότε (1919) Σοβιετικὴ Ἕνωσι. Ὁ Ναζισμὸς στὴν Γερμανία καὶ ὁ Φασισμὸς στὴν Ἰταλία ἀναρριχῶνται στὴν κυβερνητικὴ ἐξουσία μὲ ἐκλογές, ὄχι μὲ πραξικόπημα ὅπως οἱ δικτατορίες στὶς χῶρες τῆς ἰμπεριαλιστικῆς περιφ…