Αναρτήσεις

ΣΥΝΑΝΤΗΣΙΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ ΣΤΟΝ ΟΛΥΜΠΟ

Εικόνα
Τὸ προσεχὲς Σάββατο 8 Ἰουλίου, στὶς 2:30 τὸ μεσημέρι, στὸ μαγευτικὸ Ἄλσος Προμηθέως τοῦ Λιτοχώρου, θὰ συναντηθοῦμε, ὅπως κάθε χρόνο καὶ θὰ συζητήσουμε γιὰ τὸν ἐριστικὸν λόγον στοὺς πλατωνικοὺς διαλόγους Μένων κι Εὐθύδημος.


   Καὶ οἱ δύο διάλογοι ἀνήκουν στὴν μεταβατική, μεταξὺ τῆς πρώτης καὶ τῆς δευτέρας, συγγραφικὴ περίοδο τοῦ Πλάτωνος καὶ θεωροῦνται δίδυμοι ἀδεφοί,  καθὼς ἔχουν συγγενῆ θεματολογία. Ὁ Πλάτων ἔχει στόχο τοὺς σοφιστὲς καὶ τὴν μεθοδολογία τους, τὴν ἐριστικήν, τὴν ὁποίαν κατατάσσει στὸν ἀντίποδα τῆς διαλεκτικῆς· τέτοιοι εἶναι καὶ ὁ Μένων ὁ Θετταλὸς καὶ οἱ ἀδελφοὶ Εὐθύδημος καὶ Διονυσόδωρος ἀπ᾽ τοὺς Θουρίους τῆς Μεγάλης Ἑλλάδος. Ὁ μὲν Μένων στιγματίζεται ἀμέσως ἀπ᾽ τὸν Σωκράτη, ὅταν προσπαθῇ νὰ ἀλλάξῃ τὴν δομὴ τοῦ διαλόγου (80e): Μένων, ὁρᾷς τοῦτον ὡς ἐριστικὸν λόγον κατάγεις, οἱ δὲ σοφιστὲς ἀποκαλύπτονται μερικῶς στὴν πρώτη, στὴν τρίτη καί, ἀπολύτως, στὴν πέμπτη σκηνὴ τοῦ Εὐθυδήμου, ὅταν τὰ σοφίσματά τους καταπίπτουν πλήρως καὶ τοὺς καθιστοῦν ἐντελῶς γελοίους.    Στὸ γν…

ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΙΟΥΛΙΑΝΟΥ ΚΑΙ ΠΛΗΘΩΝΟΣ ΣΤΙΣ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ

Εικόνα
Τὴν Κυριακὴ 25 Ἰουνίου, στὶς 8:00 τὸ ἀπόγευμα, στὴν πλ. Πικιώνη (Λ. Φιλοπάππου) θὰ τελέσουμε μὲ τὴν Λ. Κ. "Λάβρυς" τὸ μνημόσυνο τοῦ ἐστεμμένου φιλοσόφου Ἰουλιανοῦ καὶ τοῦ λογίου τοῦ Μυστρᾶ, τοῦ Γεωργίου Γεμιστοῦ, πιὸ γνωστοῦ ὡς Πλήθωνος.


   Ὁ Ἰουλιανὸς γεννήθηκε στὴν Κωνσταντινούπολι (331) καὶ δολοφονήθηκε ἀπὸ Χριστιανὸ στρατιώτη του, ὁ ὁποῖος ἁγιοποιήθηκε ἀμέσως μετά, στὰ περίχωρα τῆς περσικῆς πρωτεύουσας, τῆς Κτησιφῶντος (363). Ἡ παιδική του ἡλικία ἦταν προβληματική, καθὼς ἐβίωσε τὴν δολοφονικὴ κτηνωδία τοῦ θείου του Κωνσταντίνου (σ.σ. κάποιοι τὸν ἀποκαλοῦν ἀκόμη "Μέγα" καὶ "Ἰσαπόστολο") καὶ τοῦ ἐξαδέλφου του Κωνσταντίου ἐναντίον τῶν μελῶν τῆς οἰκογένειάς του καὶ λοιπῶν συγγενῶν. Ἀπὸ μικρὸς ἦλθε σὲ ἐπαφὴ μὲ τὴν θύραθεν παιδεία, τὰ ἑλληνικὰ γράμματα καὶ καλλιέργησε μία ἐρωτικὴ σχέσι μὲ τοὺς ἥρωες τοῦ Ὁμήρου. Τὸ 355 ἐπισκέπτεται τὴν Ἀθήνα γιὰ ἕξι μῆνες καὶ τὸν Βοηδρομιῶνα μῆνα μυεῖται στὰ Μεγάλα Μυστήρια τῆς Ἐλευσῖνος, ἐνῷ συμπληρώνει τὶς σπουδές του στ…

ΣΥΝΑΝΤΗΣΙΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ ΣΤΙΣ 24 ΙΟΥΝΙΟΥ

Εικόνα
Τὸ Σάββατο 24 Ἰουνίου, στὶς 6:00 τὸ ἀπόγευμα, στὴν "Ὡραία Πεντέλη", διαβάζουμε καὶ συζητᾶμε τὴν τετάρτη σκηνὴ τοῦ Εὐθυδήμου (288d-293a) ἢ τὸ δεύτερο μέρος τοῦ προτρεπτικοῦ τοῦ Σωκράτους. 


   Ὁ Σωκράτης συζητεῖ -πάντοτε σὲ ἥρεμο καὶ ἄκρως φιλοσοφικὸ τόνο, ὅπως καὶ στὴν δευτέρα σκηνή- τώρα μὲ τὸν Κλεινία (σ.σ. κάπου-κάπου παρεμβάλλεται καὶ ὁ Κρίτων), τὸν καλὸνπαῖδα, περὶ τοῦ φιλοσοφητέου καὶ τῆς ἐπιστήμης (288d), ἐξετάζοντας τὴν διάστασι μεταξὺ τοῦ ποιεῖν καὶ τοῦ χρῆσθαι ἑκάστης (289b). Ἡ συζήτησι ἐπικεντρώνεται στὸ τέλος, στὴν λεγομένη βασιλικὴ τέχνη, στὴν πολιτική, στὸ ἔργο τοῦ δημοσίου ἀνδρός (Taylor, σ. 132)· γιατί; Διότι, ἀποτελεῖ τὴν μοναδικὴ τέχνη, ἡ ὁποία μπορεῖ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν εὐημερία τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου.
   Ἐνδιαφέρον παρουσιάζει ἐπίσης, ἡ εἰσαγωγὴ τῆς τέχνης τῶν Γεωμετρῶν καί, γιὰ ὅσους μὴ παντάπασιν ἀνόητοί εἰσιν (290c), ἡ ὑπαγωγή των σὲ κάποιους ἀνώτερους ἐπιστήμονες, στοὺς Διαλεκτικούς, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ ὅτι, στοὺς τελευταίους πρέπει νὰ ἀνατίθεται ἡ ἀξιο…

ΘΑΛΗΣ+ΦΙΛΟΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ

Εικόνα
Τὸ Σάββατο 24 Ἰουνίου, στὶς 12:00 τὸ μεσημέρι, στὸ Καφὲ τοῦ Βυζαντινοῦ Μουσείου, διαβάζουμε καὶ συζητᾶμε τὸ τελευταῖο βιβλίο τοῦ Στάμου Τσιτσώνη: Μία διαφορετικὴ μέρα (Κριτική, 2017).


   Ὁ Στάμος Τσιτσώνης, καθηγητὴς Μαθηματικῶν, συνεχίζει τὴν ἔκδοσι διηγημάτων· μετὰ τὸ Χωρὶς Ἀπόδειξι (2014) καὶ τὸν Πετεινὸ νοτίων προαστίων (2016) ἐπανέρχεται στὴν διηγηματογραφία, γράφοντας γιὰ τὴν ἀντίθεσι μεταξὺ λογικῆς καὶ ὀνείρου καὶ πῶς οἱ ἥρωές του ἐπικρατοῦν, ὅταν κατανοοῦν, ὅτι πρέπει νὰ καταπατήσουν τὴν λογικὴ καὶ τοὺς κανόνες της γιὰ νὰ κερδήσουν στοὺς ἀγῶνες τῆς καθημερινότητας. Ὁ Ἀντάρ, ὁ Κλόγκ, ὁ Λαθρακουστὴς κ.ἄ. ἀποτελοῦν τοὺς ἥρωες τῶν εἰκοσιτεσσάρων μικρῶν αὐτοτελῶν ἱστοριῶν του, ἐνῷ στὶς Συμμετρίες (τὸ ἔνατο διήγημα) ὁ ἐξωγήινος Τσὰρλς περιγράφει στὴν σύζυγό του Κάρολ, τὸν νέο πλανήτη ποὺ ἀνακάλυψαν, τὴν Γῆ (!!!) στὴν ὁποίαν ὅλα εἶναι συμμετρικὰ μὲ τὸν δικό τους πλανήτη, πλὴν τῆς τεχνολογικῆς ἐξελίξεως.
   Ὁ Στάμος εἶναι ἀπόφοιτος τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν. Ἐδίδαξε Μαθηματικὰ ἐπὶ πολλ…

Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΠΟΥ ''ΘΑ ΕΣΚΙΖΕ ΤΑ ΜΝΗΜΟΝΙΑ''

Εικόνα
Ὁ Ἀλέξης Τσίπρας εἰσῆλθε στὴν πολιτικὴ ζωὴ τοῦ τόπου ἔξωθεν, ὡς αὐτόκλητος σωτήρ, γιὰ νὰ ἀποτρέψῃ τὴν μετατροπὴ τῆς χώρας σὲ ἀποικία τῆς γερμανικῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης, ὅπως μετασχηματίσθηκε, τύποις, ἀπ᾽ τὸν Ἀπρίλιο τοῦ 2010, κατ᾽ οὐσίαν, ἀπ᾽ τὴν εἴσοδο τῆς χώρας μας στὴν Νομισματικὴ Ἕνωσι.


   Ἡ πρωθυπουργία του σημαδεύτηκε τὸ πρῶτο ἑξάμηνο τοῦ 2015 ἀπ᾽ τὴν ''σκληρὴ'' διαπραγμάτευσι τοῦ Γ. Βαρουφάκη καὶ τὸ δημοψήφισμα τοῦ ΟΧΙ, στὸ ὁποῖο ὁ ἑλληνικὸς λαὸς σὲ μία πρωτοφανῆ ταξικὴ ἀναμέτρησι ἔδειξε τὰ πραγματικά του αἰσθήματα, ἀπορρίπτοντας τὰ τελεσίγραφα καὶ τοὺς ἐκβιασμοὺς τῶν δανειστῶν (ἑταίρων ἢ θεσμῶν κατὰ τὴν εὐρωαριστερὴ φρασεολογία). Ἔκτοτε, ἡ πλήρης ὑποταγή· ἡ ἀντιστροφὴ τοῦ ΟΧΙ σὲ ΝΑΙ καὶ οἱ συνεχεῖς ὑπογραφές, σὲ ὅ,τι ζητοῦσαν οἱ ἑταῖροι.    Ἐντελῶς φυσιολογικά, τὸ τρίτο μνημόνιο τοῦ Ἰουλίου τοῦ 2015, τὸ διαδέχθηκε τὸ πρόσφατο τέταρτο, στὸ ὁποῖο ψηφίσθηκαν μέτρα ποὺ θὰ ἰσχύουν ἀπ᾽ τὸν Ἰανουάριο τοῦ 2019. Ὁ Ἀλέξης Τσίπρας δὲν εἶπε οὔτε σ᾽ αὐτὸ ὄχι· ἁπλῶς παρακάλεσ…

ΣΥΝΑΝΤΗΣΙΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ ΣΤΙΣ 10 ΙΟΥΝΙΟΥ

Εικόνα
Τὸ Σάββατο 10 Ἰουνίου, στὶς 6:00 τὸ ἀπόγευμα, στὴν "Ὡραία Πεντέλη" (πλ. Ψυρρῆ), διαβάζουμε καὶ συζητᾶμε τὴν τρίτη σκηνὴ τοῦ Εὐθυδήμου (283a-288d), στὴν ὁποίαν ἀναπτύσσεται μία νέα κατηγορία σοφισμάτων, τὰ λεγόμενα παρὰ τὴν ἄγνοιαν τοῦ ἐλέγχου.

   Τὸ πρῶτο ἐξ αὐτῶν ἐκκινεῖ ἀπ᾽ τὸν ἤδη συμφωνημένο στόχο, γιὰ τὸν νεαρὸ Κλεινία, τὸ σοφὸν γενέσθαι, τὸν ὁποῖο ὁ Διονυσόδωρος μετατοπίζει ἐντέχνως, προλαμβάνοντας τὴν ὁποιαδήποτε ἐπιφύλαξη ἐκ μέρους τοῦ Σωκράτους· ἀπαραίτητη προϋπόθεση γιὰ τὴν ἐπιτυχῆ ἔκβαση τοῦ σοφίσματος καὶ τὴν παραπλάνηση τοῦ ἀκροατηρίου ἀποτελεῖ ἡ, ἐκ τοῦ πονηροῦ, διολίσθηση ἀπ᾽ τὸ σχετικὸ μηκέτι εἶναι στὸ ἀπόλυτο μὴ εἶναι καὶ ἡ ἀμφισημία τοῦ ὅς: νῦν δέ, ἦ δὅς, Κλεινίας πότερον σοφός ἐστιν ἢ οὐ; καὶ στὸ οὐκοῦν ὃς μὲν οὐκ ἔστιν, βούλεσθε αὐτὸν γενέσθαι, ὃς δἔστι νῦν, μηκέτι εἶναι,γιὰ νὰ καταλήξῃ στὸ ἐκκωφαντικὸ ὅσο κι ἐντελῶς παράλογο συμπέρασμα: ἐπεὶ βούλεσθε αὐτὸν ὃς νῦν ἐστὶν μηκέτι εἶναι, βούλεσθε αὐτόν, ὡς ἔοικεν, ἀπολωλέναι (283c-d). Τὸ δεύτερο σόφισμα αὐ…

ΣΟΦΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΟΓΙΣΜΟΙ ΣΤΟΝ ῾ἙΥΘΥΔΗΜΟ''

Εικόνα
Τὴν Τρίτη 30 Μαΐου, στὶς 7:30 τὸ ἀπόγευμα, ὁ Κωνσταντῖνος Σταυρόπουλος θὰ ὁμιλήσῃ στὸν Παλαίχθονα (Παλλάδος 24, πλ. Ψυρρῆ) μὲ θέμα: "Σοφίσματα καὶ Παραλογισμοὶ στὸν Εὐθύδημο".


Ἀκολουθεῖ ἡ περίληψις:
   στὸν Εὐθύδημο, διάλογο μεταβατικό, μεταξὺ τῆς πρώτης καὶ τῆς δευτέρας περιόδου, ὁ Πλάτων παρουσιάζει εἰκοσιδύο σοφίσματα παρὰ τὴν λέξιν κι ἔξω τῆς λέξεως, κατὰ τὴν τυποποίηση τοῦ Ἀριστοτέλους στοὺς Σοφιστικοὺς ἐλέγχους, τὰ ὁποῖα χρησιμοποιοῦν γιὰ νὰ ἐντυπωσιάσουν τὸ ἀθηναϊκὸ κοινὸ δύο δευτερεύοντες σοφιστὲς ἀπ᾽τοὺς Θουρίους, ὁ Εὐθύδημος καὶ ὁ Διονυσόδωρος. Τὰ σοφίσματα αὐτὰ ἀναπτύσσονται κατὰ τρόπον ἐριστικόν, ἐξ οὗ καὶ οἱ προσδιορισμοὶ τοῦ διαλόγου, ἐριστικὸς καὶ ἀνατρεπτικός, διατυπώνονται δὲ μέσῳ ἐρωτήσεων, οἱ ὁποῖες ὁδηγοῦν τὸν ἐμβρόντητο συνομιλητὴ σὲ μονολεκτική, καταφατικὴ ἢ ἀρνητική, ἀπάντηση κι ἐν τέλει σὲ αὐτοπαγίδευση. Τὸ φιλοσοφικὸ περιεχόμενο τοῦ ἐν λόγῳ διαλόγου δὲν θεωρεῖται ἰδιαιτέρως ὑψηλό, παρέχει ὅμως σημαντικὴ πληροφόρηση γιὰ τὴν Σοφιστικὴ τῶν τελῶν τοῦ πέ…