Αναρτήσεις

ΘΑΛΗΣ+ΦΙΛΟΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ

Εικόνα
Τὸ Σάββατο 25 Νοεμβρίου, στὶς 12:00 τὸ μεσημέρι, στὸ Ἐντευκτήριο Κωστῆς Παλαμᾶς (Ἀκαδημείας 48) διαβάζουμε καὶ συζητᾶμε τὸν Κώδικα τοῦ Ἀρχιμήδη, τῶν Reviel Netz καὶ William Noel (Ἀλεξάνδρεια, 2007).


   Οἱ συγγραφεῖς ἐμπνεύσθηκαν τὸν τῖτλο ἀπὸ τὸ λεγόμενο Παλίμψηστον, ἑτυμολογικῶς ἀπὸ τὸ -πάλιν καὶ -ψάω (ξύνω), τὸν περγαμηνὸ κώδικα, βιβλίο τῶν πρώτων μεταχριστιανικῶν αἰώνων καὶ πρόδρομο τοῦ σημερινοῦ βιβλίου, τὸ ὁποῖο ὁ Ἰωάννης Μύρων, ὀρθόδοξος μοναχὸς τοῦ 13ου αἰῶνος, χρησιμοποιοῦσε ὡς Προσευχητάριο, σβήνοντας τὸ κείμενο τοῦ μεγάλου Μαθηματικοῦ τῆς Ἀρχαιότητος.     Στὸ βιβλίο του αὐτό, ὁ Ἀρχιμήδης, στὸν Κώδικα C -οἱ ἄλλοι δύο, ὁ Α καὶ ὁ Β χάθηκαν κατὰ τὸν Μεσαίωνα καὶ τὴν Ἀναγέννησι- τὸ ὁποῖο τιτλοφορεῖται Μέθοδος, παρουσιάζει τὶς πρωτότυπες ἀπόψεις του ἐπὶ τοῦ ἀπείρου, ἐπακριβῶς ἐπὶ τοῦ θέσει ἀπείρου, τὴν βάσι τῆς Θεωρίας Συνόλων καὶ τοῦ Ἀπειροστικοῦ Λογισμοῦ. Ὑπενθυμίζεται, ὅτι ἕως τὴν ἀποκάλυψι τοῦ Παλιμψήστου, ἐθεωρούσαμε ὅτι οἱ πρόγονοί μας ἀποδέχονταν κι ἐργάζονταν μόνον τὸ δυν…

ΣΥΝΑΝΤΗΣΙΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ ΣΤΙΣ 18 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ

Εικόνα
Τὸ προσεχὲς Σάββατο 18 Νοεμβρίου, στὶς 6:00 τὸ ἀπόγευμα, στὸν Παλαίχθονα (Παλλάδος 24-26, β´ ὄροφος, πλ. Ψυρρῆ) θὰ ἀρχίσουμε τὴν μελέτη τοῦ Φαίδρου, τοῦ πλατωνικοῦ διαλόγου ποὺ θὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ, κατὰ κύριον λόγον, ἐφέτος.


   Ὁ Φαῖδρος ἀποτελεῖ διάλογο τῆς μέσης περιόδου, ἐπακριβῶς μεταβατικὸ μεταξὺ τῆς μέσης καὶ τῆς ὡρίμου, συνεγράφη, ὅπως οἱ περισσότεροι μελετητὲς συμφωνοῦν μετὰ τὴν Πολιτεία. Θέμα τοῦ διαλόγου φαίνεται νὰ ἀποτελῇ ὁ παιδικὸς ἔρως, ὡς διανοητική (ἢ καὶ ἡ καταδικασθεῖσα σαρκικὴ πτυχή του ἐνίοτε) σχέσι μεταξὺ ἡλικωμένων ἀνδρῶν καὶ παιδιῶν κι ἕνα ἐπιδεικτικὸν ἔργο τοῦ ρήτορος Λυσία, στὸ ὁποῖο ἐξυμνεῖται αὐτὸ τὸ ἀνάρμοστο ἐρωτικὸ πάθος ἢ ἡ πάλη τῆς Ἀκαδημείας, ἤτοι τῆς ἐκτὸς τῶν τειχῶν τοῦ ἄστεως φιλοσοφίας, μὲ τὴν Ρητορικὴ τῆς Ἀγορᾶς (Θεοδωρακόπουλος, σ. 62). Ὁ στόχος καὶ τῶν δύο εἶναι κοινός, ἡ ἀθηναϊκὴ νεολαία τῶν ἀρχῶν τοῦ 4ου αἰῶνος, "τὸ πιὸ εὐγενικὸ ἀνθρώπινο ὑλικὸ ποὺ εἶδε ποτὲ ὁ κόσμος" (P. Friedllaender, Platon, II, σ. 166, Βερολῖνο, 1964), ἐξ οὗ καὶ …

ΟΙ ΗΡΩΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

Εικόνα
Τὴν προσεχῆ Παρασκευὴ 10 Νοεμβρίου, στὶς 7:00 τὸ ἀπόγευμα, στὸ Πνευματικὸ Κέντρο τοῦ Δήμου Ἀθηναίων (Ἀκαδημείας 50, αἴθουσα "Ἀντώνης Τρίτσης"), ἡ Ἄλκηστις Πατρινέλη, ἡ Ἄννα Γαβριήλ, ὁ Σωτήρης Συριόπουλος, ἡ Κύρα Κοτζιᾶ καὶ ὁ Τεῦκρος Μιχαηλίδης θὰ μᾶς παρουσιάσουν τοὺς μεγάλους Μαθηματικοὺς τοῦ παρελθόντος, τοὺς ὁποίους θεωροῦν ὡς ἥρωές τους.

   Θὰ παρακολουθήσουμε πτυχὲς τῆς ζωῆς τοῦ Μπ. Ράσσελ, τῆς Ἔμι Νέδερ, τοῦ Κοὺρτ Γκαῖντελ, τοῦ Ἐβαρὶστ Γκαλουά, τοῦ Ζήνωνος τοῦ Ἐλεάτη κ.ἄ. μεγάλων Μαθηματικῶν, τῶν ὁποίων ἡ παρουσία καὶ ἡ προσφορὰ σημάδεψε τὴν κορυφαία ἐπιστήμη ἀνὰ τοὺς αἰῶνες. Στὸν ἀντίποδα ἡ Σταυρούλα Παπανικολάου θὰ ἀναρωτηθῇ, χωρὶς νὰ ἀμφισβητήσῃ τὴν προσφορά τους, ἐὰν ἡ ἐπιστήμη ἔχει ἥρωες.

ΣΥΝΑΝΤΗΣΙΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ ΣΤΙΣ 4 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ

Εικόνα
Τὸ Σάββατο 4 Νοεμβρίου, στὶς 6:00 τὸ ἀπόγευμα, στὸν Παλαίχθονα (Παλλάδος 24-26), ὁ πανεπιστημιακὸς Δημήτρης Μούρμουρας θὰ μᾶς παρουσιάσῃ τὸ β´ μέρος τῶν Σοφιστικῶν ἐλέγχων.


Ἡ πραγματεία αὐτὴ τοῦ Ἀριστοτέλους, ἡ ὁποία στὴν Βιβλιογραφία ἀναφέρεται καὶ ὡς ἔνατο βιβλίο τῶν Τοπικῶν, γιὰ νὰ τονισθῇ ἡ συνέχειά τους, ἀποτελεῖ μᾶλλον τὸ τέταρτο, κατὰ χρονικὴ σειρὰ συγγραφῆς, βιβλίο τοῦ Ὀργάνου, μετὰ τὶς Κατηγορίες, τὸ ΠερὶἙρμηνείας καὶ τὰ Τοπικά, τὰ ὁποῖα, ὑπὸ μίαν ἔννοιαν, προϋποθέτει, ἐνῷ  φαίνεται, ὅτι ὁ Σταγιρίτης ἔχει κατὰ νοῦν, ἀλλὰ δὲν ἔχει ἀκόμη συγγράψει τὰ Ἀναλυτικά (Ing. Duering, Ἀριστοτέλης, τ. Ι, σ. 119-120).     Ὁ Ἀριστοτέλης δηλώνει εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς τὶς προθέσεις του, τόσον γιὰ τοὺς Σοφιστὲς ὅσο καὶ γιὰ τοὺς συλλογισμούς των (παραλογισμοὶ ἢ σοφίσματα), καθὼς καὶ γιὰ τὴν μέθοδό τους, τὴν ἐριστικήνπερὶ δὲ τῶν σοφιστικῶν ἐλέγχων καὶ τῶν φαινομένων μὲν ἐλέγχωνὄντων δὲ παραλογισμῶν ἀλλ᾽ οὐκ ἐλέγχωνλέγωμεν ἀρξάμενοι κατὰ φύσιν ἀπὸ τῶν πρώτων (164a, 19-21) καὶ ἔστι γὰρ ἡ σοφιστικ…

ΤΟ ῾'ΟΧΙ'' ΤΗΣ 28ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940

Εικόνα
Τὴν 28η Ὀκτωβρίου τοῦ 1940, ἡ χώρα μας εἰσῆλθε στὸν Β´ Παγκόσμιο Πόλεμο καὶ κατέγραψε τὴν πρώτη νίκη ἐπὶ τῶν δυνάμεων τοῦ Ἄξονα· ἡ δεύτερη νίκη ἦλθε δυόμισυ χρόνια μετά, στὸ Στάλινγκραντ (31 Ἰανουαρίου 1943), μὲ τὴν παράδοσι τῆς 6ης Στρατιᾶς τοῦ Φρ. Παόυλους στὸν Κόκκινο Στρατό. Λόγῳ τῆς μεγάλης νίκης τοῦ στρατοῦ μας στὰ βουνὰ τῆς Πίνδου, εἴμαστε ἡ μοναδικὴ χώρα ποὺ ἑορτάζει τὴν ἔναρξι τοῦ πολέμου καὶ ὄχι τὴν λῆξι του, ὅπως ὅλες οἱ λοιπὲς εὐρωπαϊκὲς χῶρες.


   Στὸ ἐρώτημα, ποιὸς εἶπε τὸ ΟΧΙ, ὁ δικτάτωρ Ἰ. Μεταξᾶς ἢ ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς στὴν Ἀλβανία, ἡ ἀπάντησι πρέπει νὰ εἶναι πολὺ προσεκτική. Ὁ Ἰ. Μεταξᾶς διορίσθηκε δικτάτωρ τὴν 4η Αὐγούστου 1936, ἀπὸ τὸν βασιληᾶ Γεώργιο, γιὰ νὰ στρατιωτικοποιήσῃ τὴν χώρα ὑπὲρ τῶν Ἀγγλογάλλων, οἱ ὁποῖοι ἔβλεπαν, ὅτι ὁ πόλεμος γιὰ τὸ ξαναμοίρασμα τῶν σφαιρῶν ἐπιρροῆς ἦταν πρὸ τῶν θυρῶν καὶ ἤθελαν τὴν χώρα μας μαζί τους. Ὁ στρατός μας ἦταν, ὄντως, σὲ πολὺ καλὴ κατάστασι καὶ αὐτὸ ἀπεδείχθη ὄχι μόνο ἀπὸ τὶς νίκες στὴν Ἀλβανία ἐπὶ τῶν Ἰταλῶν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ …

ΣΥΝΑΝΤΗΣΙΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ ΣΤΙΣ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ

Εικόνα
Τὸ προσεχὲς Σάββατο 21 Ὀκτωβρίου, στὶς 5:00 τὸ ἀπόγευμα (ἐκτάκτως γι᾽αὐτὴν τὴν συνάντησι), στὸν Παλαίχθονα (Παλλάδος 24-26, β´ ὄροφος, πλ. Ψυρρῆ) διαβάζουμε καὶ συζητᾶμε τὸν ἐπίλογο τοῦ Εὐθυδήμου (304b-τέλος).

   Οἱ σοφιστικὲς ἐπιδείξεις ἔχουν τελειώσει καὶ ἡ γελοιοποίησι τῶν δύο δευτερευόντων σοφιστῶν ἀπ᾽ τοὺς Θουρίους, τοῦ Εὐθυδήμου καὶ τοῦ Διονυσοδώρου, ἔχει καταστῆ πλήρης, καθὼς ἡ ἐπιχειρηματολογία τους καὶ ἡ ἐριστική των μέθοδος τοὺς ὡδήγησε στὴν κατάρρευσι, ἰδιαιτέρως γιὰ ὅσα εἶπαν στὴν πέμπτη σκηνή. Ὁ Σωκράτης μὲ τὸν Κρίτωνα θὰ κλείσουν τὸν διάλογο, ὑπενθυμίζοντας τὴν βασικὴ διαφορὰ μεταξὺ φιλοσοφίας καὶ σοφιστικῆς: τὸν χρηματισμὸ τοῦ διδασκάλου ἀπ᾽ τὸν μαθητή του ἢ ὅπως διατυπώνεται: διδάξαι τὸν ἐθέλοντἀργύριον διδόναι (304c)· τὸ τελευταῖο ἐπισημαίνεται ἰδιαιτέρως ἀπὸ τὸν Ἀριστοτέλη στοὺς Σοφιστικοὺς ἐλέγχους περὶ τῆς σοφιστικῆς καὶ τοῦ σοφιστῆ, ὡς χρηματιστοῦ ἀπὸ φαινομένης σοφίας (165a, 22-23).     Στὸν διάλογο ὑπεισέρχεται ἐξαίφνης κάποιος ἀνώνυμος συγγραφεὺς δικανικῶν λ…

ΘΑΛΗΣ+ΦΙΛΟΙ ΣΤΙΣ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ

Εικόνα
Τὸ προσεχὲς Σάββατο 21 Ὀκτωβρίου, στὶς 12:00 τὸ μεσημέρι, στὸ Καφὲ τοῦ Βυζαντινοῦ Μουσείου, διαβάζουμε καὶ συζητᾶμε τὸ βιβλίο τῆς Yoko Ogawa: Ὁ ἀγαπημένος μαθηματικὸς τύπος τοῦ Καθηγητῆ (ἐκδ. Ἄγρα).

   Στὸ βιβλίο αὐτό, τὸ ἕβδομο μετεφρασμένο στὴν γλῶσσα μας, ἡ Ὀγκάουα περιγράφει τὶς τελευταῖες ἡμέρες ἑνὸς σπουδαίου καθηγητῆ Μαθηματικῶν, ὁ ὁποῖος λόγῳ ἑνὸς αὐτοκινητιστικοῦ δυστυχήματος θυμᾶται μόνο τὰ μαθηματικὰ θεωρήματα ποὺ ἔχει ὁ ἴδιος ἀποδείξει. Ἡ ζωή του ἀλλάζει καὶ γίνεται συναρπαστική, ὅταν, μετὰ ἀπὸ προτροπή του, ἡ οἰκονόμος του τοῦ γνωρίζει τὸν δεκάχρονο γιό της· παίζουν μεταξύ τους μὲ μαθηματικοὺς γρίφους, τοὺς ὁποίους ἀντλεῖ ἀπὸ τὴν ἡμερομηνία γέννησής της κ.λπ.    Τὸ βιβλίο κυκλοφορήθηκε στὴν Ἰαπωνία τὸ 2004 κι ἐκέρδησε τὸ βραβεῖο Γιομιούρι, τὸ βραβεῖο τῶν Ἰαπώνων βιβλιοπωλῶν καὶ προσφάτως, τὸ βραβεῖο τῆς Ἑταιρείας Μαθηματικῶν· στὴν ἑλληνικὴ μεταφράσθηκε ἀπὸ τὸν Π. Εὐαγγελίδη (2010).