ΣΕΙΣΑΧΘΕΙΑ

Ὁ καθηγητὴς Οἰκονομικῶν στὸ Πανεπιστήμιο τοῦ Τορόντο Σπῦρος Λαβδιώτης, στὸ τελευταῖο του βιβλίο ὑπὸ τὸν τίτλο: "Χρειαζόμαστε ἕναν νέο Σόλωνα, Σεισάχθεια" ἀπὸ τὶς ἐκδόσεις "Κάκτος", ἀναπολεῖ τὸν μεγάλο Ἀθηναῖο νομοθέτη, ὁ ὁποῖος 2600 χρόνια πρίν, ἀντιμετώπισε ἐπιτυχῶς στὴν Ἀθήνα ἀντίστοιχα προβλήματα, ἐφαρμόζοντας τὴν λεγομένη σεισάχθεια (σείω+ἄχθος:βάρος).

Γιὰ νὰ δοῦμε τὶς ἀντιστοιχίες: κατ' ἀρχάς, ποιὸ ἦταν τὸ πρόβλημα; Τὰ ὑψηλότοκα (τοκογλυφικά) δάνεια (18-36% ἐτησίως ἢ τὸ 1/6 τῆς σοδειᾶς), τὰ ὁποῖα δημιουργοῦσαν τεράστια χρέη. Ὡς ἐκ τούτου οἱ δανειστὲς γιὰ νὰ διασφαλισθοῦν, ἀπαιτοῦσαν ἐγγυήσεις, δηλαδὴ ὑποθῆκες (κάτι σὰν τὰ collateral τοῦ Γιωργάκη ποὺ χάθηκαν στὴν μετάφραση). Καὶ ποιὰ λέτε ἦταν ἡ πιὸ συνήθης ὑποθήκη; Τὸ σῶμα τοῦ δανειζομένου, τὸ ὁποῖο πωλοῦσε ὁ δανειστής...

Ὅμως, ἡ λύση ποὺ ἔδωσε ὁ μέγας Ἀθηναῖος σοφός, ἦταν ἀντίστοιχη τῆς τεράστιας φήμης του, αὐτῆς ποὺ κάποτε τὸν ὡδήγησε στὶς Σάρδεις στὰ παλάτια τοῦ Κροίσου. Τί ἐπέτυχε ὁ Σόλων; "Τὸν ἄθλο τοῦ ἀναίμακτου συμβιβασμοῦ τῶν συμφερόντων τῆς ἄρχουσας τάξης τῶν πλουσίων καὶ τῶν θητῶν ... προσφέροντας στὴν ἀνθρωπότητα τὸ πρότυπο "μακρο-οἰκονομικὸ μοντέλο"ἑνὸς ἐθνικοῦ σχεδιασμοῦ διακυβέρνησης τῆς πολιτείας, ποὺ φέρει τὴν ἐπωνυμία τῆς ξακουστῆς σεισάχθειας".

Στὸ εὔλογο ἐρώτημα, ἐὰν τὰ οἰκονομικὰ φαινόμενα εἶναι "κυκλικὰ" ἢ γιὰ νὰ τὸ ποῦμε πιὸ πρακτικά, σὲ τί μπορεῖ νὰ μᾶς ὠφελήσῃ ἡ ἀνωτέρω ἱστορικὴ ἀναδρομή, ἡ ἀπάντηση τοῦ συγγραφέα δίνεται διὰ στόματος Σουμπέτερ: "τὰ οἰκονομικὰ προβλήματα τῆς ἀρχαιότητας καὶ ἡ διαχείρισή τους δὲν ἦταν διαφορετικά, ἀλλὰ παρεμφερῆ μὲ τὰ δικά μας καὶ ἡ ἱστορία τῆς οἰκονομικῆς σκέψης ξεκινᾶ ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες". Ἐξ ἄλλου, τὸ βιβλίο εἶναι ἀφιερωμένο "στοὺς Ἕλληνες ποὺ πιστεύουν σὲ μία πνευματικὴ κληρονομιὰ θεμελιωμένη στὶς ἠθικὲς ἀξίες τοῦ ἀνθρώπου καὶ ὄχι στὶς ἐπιταγὲς τῆς θεᾶς Ἄττης"...

Υ.Γ. Γιὰ ὅσους ἐπιθυμοῦν νὰ θυμηθοῦν τὴν ἐπίσκεψη τοῦ Σόλωνα στὶς Σάρδεις, ὅπως τὴν ἱστορεῖ ὁ Ἡρόδοτος: ὁ Κροῖσος, ἴσως ὁ πλουσιότερος ἄνθρωπος τοῦ κόσμου (τὸ ὄνομά του ἔγινε ἔκτοτε συνώνυμο τοῦ πλούτου) προσπάθησε νὰ ἐντυπωσιάσῃ τὸν Ἀθηναῖο σοφό, κάνοντας ἐπίδειξη πλουτισμοῦ γιὰ νὰ εἰσπράξῃ τὴν διδακτικὴ γιὰ ὅλους μας ἀπάντηση: "μηδένα πρὸ τοῦ τέλους μακάριζε". Ὅταν κατελύθη τὸ βασίλειό του ἀπὸ τοὺς Πέρσες, ὑπὸ τὸν Κῦρο, καταδικάστηκε σὲ θάνατο στὴν πυρά. Τότε, θυμήθηκε τὸν Σόλωνα. Ἡ κραυγή του "Σόλων, Σόλων" τοῦ ἔσωσε τὴν ζωή...

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Η ΑΛΛΗΓΟΡΙΑ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΣΤΗΝ "ΠΟΛΙΤΕΙΑ"

ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΙΟΥΛΙΑΝΟΥ ΚΑΙ ΠΛΗΘΩΝΟΣ ΣΤΙΣ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ

ΣΥΝΑΝΤΗΣΙΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ ΣΤΙΣ 6 ΜΑΪΟΥ