Αναρτήσεις

Προβολή αναρτήσεων από Μάρτιος, 2012

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ

Τὴν προσεχῆ Κυριακὴ 1η Ἀπριλίου, στὶς 10π.μ., θὰ συναντηθοῦμε στὸν "Δίαυλο" (Ἀδριανοῦ 1, Θησεῖο) καὶ θὰ συνεχίσουμε τὴν συζήτηση ποὺ ἔχουμε "ἀνοίξει" γιὰ τὴν Πολιτικὴ φιλοσοφία τοῦ Πλάτωνος (Κ.Ι. Δεσποτόπουλος, ἐκδ. Παπαζήση, 1980). Ὑπενθυμίζω, ὅτι μελετᾶμε τὴν ἑνότητα "ἡ δομὴ τῆς ὀρθῆς πολιτείας", σσ. 63, ἡ ὁποία διαιρεῖται σὲ τρεῖς ὑποενότητες:
- ἡ ἀρχὴ τῆς Δικαιοσύνης καὶ τὸ αἴτημα τῆς Ἑνότητας - ἡ πολιτικὴ ἐξουσία καὶ - τὸ κοινωνικὸ σύστημα


Λίγοι προβληματισμοὶ πρὸ τῆς συναντήσεως
Τὸ λεγόμενο "αἴτημα τῆς ἑνότητος" ἔχει μεγάλη σημασία στὴν πλατωνικὴ πολιτική, ἀφοῦ ὁ μέγας Ἀθηναῖος φιλόσοφος θεωρεῖ τὸ ἀντίθετό της, τὴν διάσπαση, ὡς τὴν μεγαλύτερη κακοδαιμονία τῆς πόλεως, ἐξ οὗ καὶ ἡ ἐμμονὴ τοῦ ἱδρυτῆ τῆς Ἀκαδημείας μὲ τὴν κοινοκτημοσύνη, ἀλλὰ καὶ ἡ ἀποστροφή του γιὰ "τὸ ἐμὸν καὶ τὸ οὐκ ἐμόν" (Πολιτεία, 462c). Τὴν ἑνότητα αὐτὴ συνάπτει μὲ τὴν κορωνίδα τῶν ἀρετῶν, τὴν δικαιοσύνη...

ΠΑΡΜΕΝΙΔΗΣ

Ὁ Παρμενίδης ὁ Ἐλεάτης, ὁ φιλόσοφος πού, κατὰ τὸν  Guthrie (Οἱ Ἕλληνες Φιλόσοφοι,  ἐκδ. Παπαδήμα, σ. 52), πρῶτος διέρρηξε τὸ εἶναι ἀπὸ τὸ γίγνεσθαι, ἦταν ἔως πρό τινος ὁ πλέον ἄγνωστος φιλόσοφος στὸ νεοελληνικὸ κοινό. Τὸ μοναδικὸ βιβλίο ποὺ κυκλοφοροῦσε καὶ ἀναφερόταν ἀποκλειστικῶς στὸν φιλόσοφο τοῦ ἐόντος ἦταν αὐτὸ τοῦ Κ.Θ. Δημαρᾶ· μία συνοπτικὴ ἔκδοση τῆς δεκαετίας τοῦ '30 καί, δυστυχῶς, τίποτε ἄλλο. Τὰ πράγματα ἀντιστράφηκαν τὶς τελευταῖες δεκαετίες, ὅταν ἐκδόθηκαν τὰ βιβλία-σταθμὸς στὴν μελέτη τοῦ μεγάλου Ἐλεάτη: οἱ Ὁδοὶ τῆς γνώσης καὶ τῆς πλάνης τοῦ Ἀλεξάνδρου-Φοίβου Μουρελάτου (ΠΕΚ, 2002) καὶ Ὁ πρῶτος "δεύτερος" πλοῦς τοῦ Παναγιώτη Θανασᾶ (ΠΕΚ, 1998), ἀλλὰ καὶ τὸ Ὑπάρχει αὐτὸ ποὺ εἶναι τοῦ Νestor-Luis Cordero (Ἐνάλιος, 2008), Ἡ κληρονομιὰ τοῦ Παρμενίδη τῆς Patricia Curd (Ἐνάλιος, 2008), ἡ Σπουδὴ στὸν Παρμενίδη τοῦ Σωτήρη Γλυκοφρύδη (Ἑκάτη, 2010) καί, βεβαίως ὁ Παρμενίδης ὁ Ἐλεάτης τοῦ ἀειμνήστου Γεωργίου Καραγιάννη (Ζῆτρος, 2003).


Πρὸς τὴν κατεύθυνση αὐτὴ κινεῖται κ…

ΤΟ ΧΩΝΙ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ

Μία νέα ἐφημερίδα ἐκυκλοφόρησε ἀπὸ ἐχθές (24 Μαρτίου) καὶ φιλοδοξεῖ νὰ ἀποτελέσῃ πυρῆνα ἀντίστασης τῶν Ἑλλήνων ἐναντίον τῆς νέας Κατοχῆς. Καὶ τὸ ὄνομα αὐτῆς; Τὸ Χωνί... Ἐκδίδεται ἀπὸ τοὺς γνωστοὺς καὶ μὴ ἐξαιρετέους Δημ. Καζάκη, Μ. Κακλαμᾶνο (τοῦ Ράδιο-9) καὶ Γ. Χριστοφορίδη (τοῦ newsbomb.gr). Στὴν εὔλογη ἀπορία γιὰ τὴν προέλευση τοῦ ὀνόματος, στὴν σελ. 3 σημειώνεται:
τὸ χωνί, ὁ τηλεβόας δηλαδή, ἦταν τότε τὸ κύριο, μαζικὸ μέσο μὲ τὸ ὁποῖο οἱ ἀντιστασιακὲς ὀργανώσεις ἐμψύχωναν κι ἐνημέρωναν τὸν σκλαβωμένο λαό. κυρίως μικρὰ παιδιὰ ποὺ εἶχαν ἐπιστρατευτῆ γιὰ τὸν σκοπὸ αὐτὸ τριγύριζαν ὁλημερὶς κι ἁλώνιζαν τὶς φτωχογειτονιές. ἔκτοτε, "τὸ χωνὶ" ἔγινε τὸ σύμβολο ἱστορικῆς μνήμης τῶν ἀγώνων τοῦ λαοῦ γιὰ ἐθνικὴ ἀνεξαρτησία, δημοκρατία καὶ κοινωνικὴ προκοπή. σήμερα, 70 χρόνια μετά, τὸ Χωνὶ ἀναβιώνει μέσα ἀπὸ τὶς σελίδες ποὺ κρατᾶτε στὰ χέρια σας καὶ φιλοδοξεῖ νὰ γίνεται ἐσεῖς οἱ σύγχρονοι ἀντιστασιακοί, σὲ μία πατρίδα ποὺ βρίσκεται καὶ πάλι ὑπὸ κατοχή.
Τὴν φιλόδοξη προσπάθεια πλαισιώνου…

Η ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑ

Ἡ ἡμέρα τῆς μεγάλης ἐπετείου πλησιάζει· ἡ ἀκριβὴς ἡμερομηνία δὲν εἶναι καὶ ἡ ἀπολύτως σωστή, ἀφοῦ ἡ ἀπελευθέρωση τῆς Ἀερόπολης εἶχε προηγηθῆ δέκα περίπου ἡμέρες πρὸ τῆς 25ης Μαρτίου. Ἐπειδὴ ὅμως τὸ τὸ νεο-ἑλληνικὸ κρατίδιο, ὡς ὑβριδικὸ μόρφωμα, ἔπρεπε νὰ δικαιολογήσῃ τὸ "ἐφεύρημα" τοῦ ἑλληνοχριστιανισμοῦ, ἐταύτισε -δυστυχῶς μὲ σχετικὴ ἐπιτυχία- τὴν ἀνάσταση τοῦ σκλαβωμένου ἔθνους μὲ μία θρῃσκευτικὴ ἑορτὴ ἐλπίδας (...) γιὰ τὴν Ἐκκλησία, τὸν λεγόμενο Εὐαγγελισμὸ τῆς Θεοτόκου... Ἄξιον παρατηρήσεως εἶναι ὁ εὐφυὴς τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον δημιουργήθηκαν "παραισθήσεις" στοὺς πρώην καὶ νῦν ραγιάδες, ἀφοῦ ἀκόμη καὶ σήμερα ὑπάρχουν ὑποστηρικτὲς τῆς ἀνιστόρητης ἄποψης περὶ ἐθναρχούσης Ἐκκλησίας...


Μ' αὐτὴν τὴν παρηγορητικὴ ἰδεολογία πορευτήκαμε περίπου 190 χρόνια, ἂν καὶ κάποιες στάσεις στὶς ἀρχὲς καὶ στὰ μέσα τοῦ περασμένου αἰῶνα, ἀμφισβήτησαν τὴν προδιαγεγραμμένη πορεία. Ἡ ἑπόμενη στάση τῆς ὁμαλῆς πορείας αὐτῆς συμβαίνει τὶς ἡμέρες αὐτές. Οἱ κυβερνώμενοι, δηλαδὴ ὁ ἐργαζόμεν…

Ο ΜΠΕΝΙΤΟ ΠΡΟ ΤΩΝ ΘΥΡΩΝ

Ὁ Εὐ. Βενιζέλος ἢ Μπενίτο ἑτοιμάζεται νὰ ἀναλάβῃ τὴν πολυπόθητη ἀρχηγία τοῦ κυβερνῶντος (;) κόμματος, προσερχόμενος στὸ "ραντεβοὺ μὲ τὴν ἱστορία" (ὅπως χαρακτήριζαν κάποτε οἱ παλαιο-Πασόκοι τὴν ἄσκηση ἐξουσίας) ἔστω καὶ μὲ μία καθυστέρηση πέντε ἐτῶν, ὅταν προσπάθησε νὰ τὴν ὑφαρπάξῃ ἀπ' τὸ ἀπελθὸν πολιτικὸ πτῶμα, τὸν ἀλησμόνητο ΓΑΠ, τὸν Σεπτέμβριο τοῦ 2007.
Σὲ τί διαφέρει ὁ Μπενίτο ἀπ' τὸν προκάτοχό του; Σχεδὸν σὲ τίποτε, ὅσον ἀφορᾷ στὴν ἄποψη περὶ πολιτικῆς καὶ οἰκονομίας. Θὰ ἀκολουθήσῃ πιστά, ἐφ' ὅσον γίνῃ Πρωθυπουργός, ὅ,τι τοῦ ἐπιβάλλει ἡ Ξενοκρατία, δηλαδὴ περαιτέρω συμπίεση μισθῶν καὶ συντάξεων, ἐξάρτηση καὶ ἐκποίηση τοῦ ἐθνικοῦ μας πλούτου μέσῳ ἰδιωτικοποιήσεων, διάλυση τῆς δημόσιας Παιδείας καὶ Ὑγείας ἢ αὐτοῦ ποὺ θὰ ἔχῃ ἀπομείνει καὶ ἄλλα παρόμοια, τὰ ὁποῖα συνθέτουν τὸ γνωστὸ καὶ ἀποκρουστικὸ νεο-φιλελεύθερο πακέτο. Ὅμως, ὅλα αὐτὰ θὰ τὰ συνοδεύῃ ἕνας "ἔγκριτος" πανεπιστημιακὸς λόγος καὶ ὄχι τὰ ἀκαταλαβίστικα τοῦ ἀναλφάβητου προκατόχου του. Βεβαίω…

ΘΑΛΗΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΙ ΣΤΟΝ "ΕΥΡΙΠΙΔΗ"

Τὴν Παρασκευὴ 16 Μαρτίου, στὶς 6.00μ.μ., ὁ Τεῦκρος Μιχαηλίδης θὰ παρουσιάσῃ στὸ βιβλιοπωλεῖο "Εὐριπίδης" (Ἀνδρ. Παπανδρέου 11, Χαλάνδρι) τὸ νέο του μυθιστόρημα:
Τὰ τέσσερα χρώματα τοῦ καλοκαιριοῦ (ἐκδ. Πόλις).
Ὁ συγγραφεὺς πρωτοτυπεῖ γιὰ μία ἀκόμη φορά, ἀφοῦ στὸ παρὸν συνθέτει τὰ ἀγαπημένα του Μαθηματικά, ὄχι μὲ τὴν ἱστορικὴ ἀφήγηση, ὅπως στὸν Ἀχμὲς ἢ μὲ τὴν ἀστυνομική, ὅπως στὰ Πυθαγόρεια ἐγκλήματα, ἀλλὰ μὲ τὸν ἔρωτα. Ὅπως σημειώνεται στὸ ὀπισθόφυλλο: "τρεῖς μεγάλοι ἔρωτες κι ἕνα "περιθωριακὸ" μαθηματικὸ πρόβλημα συνθέτουν τὸν καμβᾶ τοῦ νέου μυθιστορήματος τοῦ Τ.Μ. Στὸ κέντρο τοῦ κύκλου ποὺ οἱ ἀκτῖνες του περνοῦσαν ἀπ' τὸ Παρίσι, τὸ Γκαῖτινγκεν καὶ τὴν Ἀθήνα, βρίσκεται ἡ Σέριφος· ἡ Σέριφος τῶν πρώτων ἐργατικῶν κινητοποιήσεων τοῦ 1916, ἡ Σέριφος τοῦ οἰκονομικοῦ μαρασμοῦ ποὺ ἀκολούθησε τὸ κλείσιμο τῶν μεταλλείων τὸ 1963, ἡ Σέριφος τῆς ἄλογης τουριστικῆς ἀνάπτυξης ποὺ ζοῦμε σήμερα. Τρεῖς Σεριφιώτισσες, γιαγιά, μάνα καὶ κόρη, ζοῦν ἡ καθεμιὰ τὸ δικό της ἐρωτικὸ …

ΜΝΗΜΗ ΥΠΑΤΙΑΣ ΣΤΙΣ 10 ΜΑΡΤΙΟΥ

Τὸ πρῶτο δεκαπενθήμερο τοῦ ἔτους 415 οἱ παραβολάνοι τοῦ Πατριάρχη Ἀλεξανδρείας Κυρίλλου δολοφόνησαν, κατακρεουργῶντας την, τὴν Νεοπλατωνικὴ Φιλόσοφο καὶ Μαθηματικὸ Ὑπατία. Ὡς ἐλάχιστο φόρο τιμῆς στὴν μνήμη τῆς μεγάλης Ἑλληνίδας καὶ τελευταίας ἐπιστήμονος πρὶν τὸν Μεσαίωνα, τὸ Φιλοσοφικὸ Ἐργαστήριο "Ἀθηνᾶ Ἐργάνη" σᾶς προσκαλεῖ στὸ ἐτήσιο θρῃσκευτικὸ καὶ πολιτικὸ μνημόσυνο, στὶς 10 Μαρτίου, στὶς 8.00μ.μ. (Ἀκαδημείας 88, 2ος Ὄροφος, Αἴθουσα "Ὀρφεύς").
Τὸ μνημόσυνο περιλαμβάνει: τελετὴ μνημοσύνου ἀπ' τὴν Λατρευτικὴ Κοινότητα "Λάβρυς" καὶ ὁμιλία ἀπ' τὸν Κωνσταντῖνο Σταυρόπουλο, μὲ θέμα:
Ὑπατία, ἡ περιβόητος φιλόσοφος.
Ποιὰ ἦταν ὅμως ἡ Ὑπατία;
Νεοπλατωνικὴ φιλόσοφος καὶ Μαθηματικός, κόρη τοῦ διασήμου Μαθηματικοῦ καὶ διευθυντῆ τοῦ Μουσείου (Πανεπιστημίου) τῆς Ἀλεξανδρείας, Θέωνος· γεννήθηκε στὴν Ἀλεξάνδρεια τῆς Αἰγύπτου (370), ὅπου κι ἐσπούδασε ἔχοντας ὡς διδάσκαλο τὸν διάσημο Γεωμέτρη Πάππο, δείχνοντας ἀπὸ μικρὴ τὴν κλίση της στὸν λεγόμενο Μαθηματικὸ Πλατω…

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ

Τὴν Τετάρτη καὶ τὴν Πέμπτη 7 καὶ 8 Μαρτίου θὰ διεξαχθῇ ἐπιστημονικὸ συμπόσιο στὴν αἴθουσα τοῦ κεντρικοῦ κτηρίου τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν (Νέο Ἀμφιθέατρο), μὲ θέμα:
Φιλοσοφία καὶ Κοσμολογία
Τὴν πρώτη ἡμέρα τοῦ συνεδρίου, Τετάρτη 7 Μαρτίου, στὶς 4.30μ.μ., ὁ Κωνσταντῖνος Σταυρόπουλος θὰ προσπαθήσῃ νὰ ἀντιστοιχίσῃ τὶς σύγχρονες θεωρήσεις μὲ τὶς  κοσμολογικὲς  ἀπόψεις τῶν μεγάλων φιλοσόφων· οἱ Ὀρφικοί, ὁ Πλάτων, ὁ Ἡράκλειτος, οἱ Σοφιστές, ὁ Ἀριστοτέλης καὶ οἱ Στωϊκοὶ διετύπωσαν πολὺ ἐνδιαφέρουσες ἀπόψεις κι ἔθιξαν τὴν οὐσία τοῦ κοσμολογικοῦ προβλήματος. Ἐκτὸς τῶν Ὀρφικῶν οἱ ὁποῖοι ἐχρησιμοποίησαν μυθολογικὲς κοσμο-θεογονίες,  οἱ φιλόσοφοι προσπάθησαν νὰ ἐπιστημονικοποιήσουν τὸ πρόβλημα· κατ' ἀρχὰς ὁ ἱδρυτὴς τῆς Ἀκαδημείας, στὸν περιώνυμο Τίμαιο, θεωρεῖ τὸν Κόσμο ὡς ἀγαθὸ προϊὸν ἑνὸς ἀγαθοῦ Δημιουργοῦ, ὁ ὁποῖος τὸν κατασκευάζει βάσει τῆς γεωμετρικῆς ἀναλογίας· ἐὰν ὑποθέσουμε δηλαδὴ ὅτι α, β, γ καὶ δ εἶναι οἱ ὄγκοι τῶν στοιχειωδῶν σωμάτων, τοῦ πυρός, τοῦ ἀέρος, τοῦ ὕδατος καὶ τῆς γῆς, τότε…