ΣΥΝΑΝΤΗΣΙ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ ΣΤΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ

Τὸ Σάββατο 5 Ἰουλίου, στὶς 2:30μ.μ., θὰ παρουσιάσουμε στὸ Ἄλσος Προμηθέως (Λιτόχωρο Πιερίας) τὶς ἐφετεινές μας ἐργασίες στὸ πλατωνικὸ Συμπόσιον. Ἰδιαιτέρως θὰ ἑστιάσουμε στοὺς λεγόμενους ἐρωτικοὺς ἀναβαθμούς, τοὺς ὁποίους παρουσιάζει καὶ ἀναλύει ἡ μαντινικὴ ἱέρεια Διοτίμα, διὰ στόματος Σωκράτους, στὸ ἀπόσπασμα 210a-212c. 

Ἡ ἀναβαθμηδὸν ἐρωτικὴ διαδικασία ὑποβοηθεῖται ἀπ' τὸ λεξιλόγιο τῶν Μυστηρίων, κάτι τὸ ὁποῖον ὑποσημειώνεται ἐξ ἀρχῆς: τὸ αὐστηρὸ τυπικό, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς σειρᾶς, ἡ ἀφήγησι ποὺ "κόβει τὴν ἀνάσα" κατὰ τὸ κοινῶς λεγόμενον, οἱ μυστικὲς ἐκφράσεις: τέλεα καὶ ἐποπτικὰ καὶ ὁ ἐκτελῶν χρέη μυσταγωγοῦ ἡγούμενος (210a) ἀποτελοῦν τέτοιου εἴδους μεταφορικὲς νύξεις.

Ἡ ἑστίασι στὸ σῶμα ἢ στὸ πρόσωπο, ὡς ψυχοσωματικὴ ἑνότητα (Συκουτρῆς, 221) ἀποτελεῖ τὸ πρῶτο βῆμα τοῦ ἐραστῆ, τὸ σημεῖο ἐκκινήσεως (Hunter, 100)· ἐπακριβῶς, ὅλων τῶν σωμάτων-προσώπων, στὰ ὁποῖα ἐνυπάρχει κάτι κοινό: τὸ ἐπὶ πᾶσιν τοῖς σώμασι κάλλος (210b). Ἀκολουθεῖ κάτι ἀνώτερο τοῦ σωματικοῦ καὶ ὁρατοῦ, τὸ ἐν ταῖς ψυχαῖς κάλλος (210b), τὸ ὁποῖο ἀποσκοπεῖ στὸ νὰ δημιουργήσῃ λόγους, οἱ ὁποῖοι μὲ τὴν σειρά τους θὰ βελτιώσουν τοὺς ἐρώμενους: τίκτειν λόγους τοιούτους καὶ ζητεῖν, οἵτινες ποιήσουσι βελτίους τοὺς νέους (210c). Ὁ στόχος αὐτὸς τοῦ ἐραστῆ, στὸν ὁποῖον κατωτέρω προσδίδεται, πρὸς ἄρσιν πιθανῶν παρεξηγήσεων, ἡ ἀρνητικὴ ἐπισήμανσι: ὥσπερ οἰκέτης ἀγαπῶν παιδαρίου κάλλος (210d) ἀποτελεῖ τὴν πιὸ εὔστοχη ἀπάντησι στὸ κατηγορητήριο ἐναντίον τοῦ Σωκράτους περὶ διαφθορᾶς τῶν νέων καί, κατὰ τὴν γνώμη μας, δὲν εἶναι τίθεται ἐδῶ τυχαίως.

Ὁ ἔρως τῆς γνώσεως, ὡς τῆς τοῦ καλοῦ ἐπιστήμης (210d) εἶναι ὁ τρίτος ἐρωτικὸς ἀναβαθμός, στὸν ὁποῖον ὁ μανιακὸς τῆς ἐπιστήμης ἐραστὴς εἰσέρχεται ῥωσθεὶς καὶ αὐξηθείς (σ.σ. ἐνδυναμωμένος) παρατηρῶντας μὲ δέος καὶ πηγαῖο θαυμασμό ... τὸ πολὺ πέλαγος τοῦ καλοῦ (210d). Μόνο ἐφ' ὅσον, ὁ ἐραστὴς κατανοήσῃ τὸν ἔρωτα τῆς γνώσεως, θὰ εἶναι ἱκανὸς νὰ εἰσέλθῃ στὴν κορυφαία ἐρωτικὴ βαθμῖδα, ἡ ὁποία ὅμως προϋποθέτει ἐντεινόμενη προσοχὴ καὶ μία ἀκόμη ἐπισήμανσι τῶν δυσκολιῶν καὶ συνειδητοποίησι τοῦ πεπερασμένου, ποὺ συνεπάγονται αὐτοῦ τοῦ εἴδους οἱ μυητικὲς ἀναβάσεις (Bormann, 121): τὸν νοῦν προσέχειν ὡς οἷόν τε μάλιστα (210e), τὸν προτρέπει ἡ Διοτίμα. Καὶ ποιὰ εἶναι αὐτὴ ἡ κατάστασι, ἡ ὁποία προκύπτει ἐξαίφνης, ὅπως οἱ ἀποκαλύψεις τοῦ Ἱεροφάντη τῶν Μυστηρίων; τὸ καλὸν τοῦτο ἐκεῖνο (210e), τὸ τελικὸ μάθημα τοῦ ὡραίου καθ' αὑτό: ὅ ἐστιν οὐκ ἄλλου ἢ αὐτοῦ ἐκείνου τοῦ καλοῦ μάθημα καὶ γνῷ αὐτὸ τελευτῶν ὃ ἔστι καλόν (211c).

Στὸ σημεῖο αὐτὸ ἀποκαλύπτεται πλήρως ἡ "ἀνακάλυψι" τῆς Διοτίμας ἀπ' τὸν Πλάτωνα στὸ Συμπόσιον· ἡ ἱέρεια ἀπ' τὴν Μαντίνεια εἶναι "ἡ ἐνσάρκωσις τοῦ ἀκαθορίστου ἐκείνου ὑπερλογικοῦ στοιχείου, τὸ ὁποῖον εὑρίσκομεν εἰς τὴν ζωὴν μᾶλλον παρὰ εἰς τὴν σκέψιν τοῦ δαιμονίου Σωκράτους καὶ τὸ ὁποῖον συχνὰ ἐκεῖνος ἀπεχώριζεν ἁπὸ τὸν ἑαυτόν του ὡς κάτι διαφορετικόν" (Συκουτρῆς, 158)· ὁ Σωκράτης ζητεῖ βοήθεια ἀπ' τόν (τήν) μυσταγωγό του (ὅπως οἱ μύστες), διότι γνωρίζει ἐκ τῶν προτέρων, ὅτι ἀδυνατεῖ, δίχως ἐξωτερικὴ βοήθεια, νὰ ἀνταπεξέλθῃ στὶς δυσκολίες τοῦ τέλους

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

BORMANN, K., (2006), Πλάτων, μτφρ. Ἰ. Καλογεράκου, σ. 111-130, Καρδαμίτσας
HUNTER, R., (2007), Τὸ Συμπόσιον τοῦ Πλάτωνα, μτφρ. Δ. Κουκουζίκα, σ. 100-105, ΙΝΣ.
ΡΑΜΦΟΥ, Στ., (1999), Φιλόσοφος καὶ θεῖος ἔρως, σ. 105-115, Ἁρμός.
ΣΥΚΟΥΤΡΗ, Ἰ., (1994), Πλάτωνος Συμπόσιον, εἰσαγωγὴ σ. 219-229, Ἑστία.
ΤΑYLOR, A.E., (2009), Πλάτων, μτφρ. Ἰ. Ἀρζόγλου, σ. 267-276, ΜΙΕΤ.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Η ΑΛΛΗΓΟΡΙΑ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΣΤΗΝ "ΠΟΛΙΤΕΙΑ"

ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΙΟΥΛΙΑΝΟΥ ΚΑΙ ΠΛΗΘΩΝΟΣ ΣΤΙΣ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ

ΣΥΝΑΝΤΗΣΙΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ ΤΗΝ 7η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ