ΣΥΝΑΝΤΗΣΙΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ ΣΤΙΣ 20 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ

Τὸ προσεχὲς Σάββατο 20 Φεβρουαρίου, στὶς 6:00 τὸ ἀπόγευμα, στὴν "Ὡραία Πεντέλη" (πλ. Ψυρρῆ) συνεχίζουμε τὴν συζήτησί μας στὸν πλατωνικὸ Τίμαιο, ἀναλύοντας τὸ ἐδάφιο 47e-53c.



Στὸ ἐδάφιο αὐτὸ ὁ Τίμαιος προχωρεῖ ἀπ' τὰ διὰ νοῦ δεδημιουργημένα στὰ δι' ἀνάγκης γιγνόμενα (47e), τοποθετῶντας τὴν γένεσιν στὸ μέσον τῶν δραστηριοτήτων τῶν ἀνωτέρω διὰ τῆς πειθοῦς: μεμειγμένη γὰρ οὖν ἡ τοῦδε τοῦ κόσμου γένεσις ἐξ ἀνάγκης τε καὶ νοῦ συστάσεως ἐγεννήθη· νοῦ δὲ ἀνάγκης ἄρχοντος τῷ πείθειν αὐτὴν τῶν γιγνομένων (48a). Καὶ αὐτὴν τὴν διήγησι θὰ τὴν ἐντάξῃ στὸ πλαίσιο τοῦ εἰκότος λόγου (48d), εἰσάγοντας τὴν ὑποδοχή, τὸ νέο (τρίτον ἄλλο γένος) στοιχεῖο τοῦ λόγου του (49a). Στὴν ἰδιαίτερη διάλεκτό του ὀνομάζει τὴν ὑποδοχὴ μητέρα, τὸ ὑπόδειγμα πατέρα καὶ ἔκγονον (παιδί) τὴν δὲ μεταξὺ τούτων φύσιν (50d). 

Τὸ ἀνόρατον καὶ ἄμορφον  (51b) τῶν τεσσάρων στοιχείων καὶ ἡ ἀναζήτησι τῶν ἀντιστοίχων εἰδῶν διακόπτει τὴν ροὴ τοῦ εἰκότος καὶ δίδει τὴν σκυτάλη στὸν λόγον, τὸν αὐθεντικὸ θὰ λέγαμε ἢ ἄνευ προσδιορισμοῦ: λόγῳ δὲ δὴ μᾶλλον τὸ τοιόνδε διοριζομένους περὶ αὐτῶν διασκεπτέον· ζητοῦνται λοιπὸν τὰ αὐτὰ καθ' αὑτὰ ὄντα ἕκαστα (51c). Ὁ λόγος αὐτὸς γιὰ νὰ εἶναι σαφὴς ἀπαιτεῖ μίαν διάκρισι: αὐτὴν μεταξὺ αἰσθητῶν καὶ νοητῶν, τὰ ὁποῖα προσλαμβάνονται διὰ τῆς δόξης καὶ τοῦ νοῦ: δόξα ἀληθὴς νοῦ διαφέρει (51d). Οἱ θεοὶ κατέχουν τὴν νόησι, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τοὺς ἀνθρώπους, ἐκτὸς λιγοστῶν ἐξαιρέσεων: νοῦ δὲ θεούς, ἀνθρώπων δὲ γένος βραχύ τι (51e). 

Οἱ ἀνωτέρω γνωσιολογικὲς διακρίσεις ὁδηγοῦν στὶς ἀντίστοιχες ὀντολογικές, στὰ τρία εἴδη: τὸ πρῶτον, τὸ ὄν, τὸ ὁποῖο ὑπόκειται στὸν νοῦ, εἶναι κατὰ ταὐτὰ εἶδος ἔχον, ἀγένητον καὶ ἀνώλεθρον, οὔτε εἰς ἑαυτὸ εἰσδεχόμενον ἄλλο ἄλλοθεν· τὸ δεύτερον, τὸ γίγνεσθαι, τὸ ὁποῖο ὑπόκειται στὴν δόξαν καὶ στὴν αἴσθησιν καὶ εἶναι αἰσθητόν, γεννητόν, πεφορημένον ἀεί, γιγνόμενον ... καὶ τὸ τρίτον, ἡ χώρα, ἡ ὁποία ἐνῷ εἶναι ἄφθαρτη, παρέχει ἕδραν ... ὅσα ἔχει γένεσιν πᾶσιν καὶ προσλαμβάνονται μέσῳ ἑνὸς νόθου συλλογισμοῦ (52b). 

Διαβάζουμε ἀπ' τὸν Τίμαιο τοῦ Βασίλη Κάλφα (ἐκδ. Βιβλιοπωλεῖον τῆς Ἑστίας): σ. 234-247 καὶ τὶς σημειώσεις 241-310 (σ. 414-433). Ἐπίσης:

TAYLOR, E. A. (2009), Πλάτων, σ. 514, ἐκδ. ΜΙΕΤ, Ἀθῆναι.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Η ΑΛΛΗΓΟΡΙΑ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΣΤΗΝ "ΠΟΛΙΤΕΙΑ"

ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΙΟΥΛΙΑΝΟΥ ΚΑΙ ΠΛΗΘΩΝΟΣ ΣΤΙΣ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ

ΣΥΝΑΝΤΗΣΙΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ ΤΗΝ 7η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ