Αναρτήσεις

Προβολή αναρτήσεων από Μάϊος, 2017

ΣΟΦΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΟΓΙΣΜΟΙ ΣΤΟΝ ῾ἙΥΘΥΔΗΜΟ''

Εικόνα
Τὴν Τρίτη 30 Μαΐου, στὶς 7:30 τὸ ἀπόγευμα, ὁ Κωνσταντῖνος Σταυρόπουλος θὰ ὁμιλήσῃ στὸν Παλαίχθονα (Παλλάδος 24, πλ. Ψυρρῆ) μὲ θέμα: "Σοφίσματα καὶ Παραλογισμοὶ στὸν Εὐθύδημο".


Ἀκολουθεῖ ἡ περίληψις:
   στὸν Εὐθύδημο, διάλογο μεταβατικό, μεταξὺ τῆς πρώτης καὶ τῆς δευτέρας περιόδου, ὁ Πλάτων παρουσιάζει εἰκοσιδύο σοφίσματα παρὰ τὴν λέξιν κι ἔξω τῆς λέξεως, κατὰ τὴν τυποποίηση τοῦ Ἀριστοτέλους στοὺς Σοφιστικοὺς ἐλέγχους, τὰ ὁποῖα χρησιμοποιοῦν γιὰ νὰ ἐντυπωσιάσουν τὸ ἀθηναϊκὸ κοινὸ δύο δευτερεύοντες σοφιστὲς ἀπ᾽τοὺς Θουρίους, ὁ Εὐθύδημος καὶ ὁ Διονυσόδωρος. Τὰ σοφίσματα αὐτὰ ἀναπτύσσονται κατὰ τρόπον ἐριστικόν, ἐξ οὗ καὶ οἱ προσδιορισμοὶ τοῦ διαλόγου, ἐριστικὸς καὶ ἀνατρεπτικός, διατυπώνονται δὲ μέσῳ ἐρωτήσεων, οἱ ὁποῖες ὁδηγοῦν τὸν ἐμβρόντητο συνομιλητὴ σὲ μονολεκτική, καταφατικὴ ἢ ἀρνητική, ἀπάντηση κι ἐν τέλει σὲ αὐτοπαγίδευση. Τὸ φιλοσοφικὸ περιεχόμενο τοῦ ἐν λόγῳ διαλόγου δὲν θεωρεῖται ἰδιαιτέρως ὑψηλό, παρέχει ὅμως σημαντικὴ πληροφόρηση γιὰ τὴν Σοφιστικὴ τῶν τελῶν τοῦ πέ…

ΣΥΝΑΝΤΗΣΙΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ ΣΤΙΣ 20 ΜΑΪΟΥ

Εικόνα
Τὸ Σάββατο 20 Μάη, στὶς 6:00 τὸ ἀπόγευμα, στὴν "Ὡραία Πεντέλη" (πλ. Ψυρρῆ) διαβάζουμε καὶ συζητᾶμε τὸ ἐδάφιο 278e-282e τοῦ Εὐθυδήμου, ἐπακριβῶς τὴν δεύτερη σκηνή, ἐν εἴδει σοβαροῦ διαλείμματος, στὴν ὁποίαν ἀναπτύσσεται τὸ πρῶτο ἥμισυ τῆς σωκρατικῆς ἠθικῆς.

   Ὁ Σωκράτης, χρησιμοποιῶντας τὴν ἀμφισημίαν τῶν ὅρων, ὡς ἓν τῶν καταγελάστων (278e) καὶ τὴν προτρεπτικήν, μὲ ἐριστικὴν ἀρχιτεκτονική, πλὴν ὅμως μὲ ἀγαθὴ προαίρεσι (σ.σ. μιὰ εὔστοχη καντιανὴ ἔκφρασι, τὴν ὁποίαν μᾶς ὑπενθυμίζει ὁ Taylor), ἐρωτᾷ τὸν Κλεινία, περὶ τοῦ εὖ πράττειν καὶ τὸ κατὰ πῶς αὐτὸ συνάπτεται μὲ τὰ ἡμῖν πολλὰ ἀγαθά (279a), ἤτοι μὲ τὸν εὐπορεῖν (279a), τὸ ὑγιαίνειν καὶ τὸ καλὸν εἶναι καὶ τἆλλα κατὰ τὸ σῶμα ... εὐγένειαί γε καὶ δυνάμεις καὶ τιμαί (279b). Ὅμως, ὑπάρχει καὶ ἡ σοφία, ὡς ἐπιστήμη, καθὼς καὶ ἡ προαναφερθεῖσα εὐτυχία (279e) καὶ ἡ εὐπραγία (281b). Ἡ σκηνὴ τελειώνει μὲ τὸ κοινὸ καὶ ἀναπάντητο ἐρώτημα: πότερον διδακτὸν ἢ οὐ διδακτὸν ἡ σοφία (282c), στὸ ὁποῖο θὰ δοθῇ μία πρώτη ἀπάντησι στόν, δίδυμο …

Η ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ

Εικόνα
Ἡ ἐκλογικὴ νίκη τοῦ Ἐμμανουὲλ Μακρὸν στὴν Γαλλία κατέδειξε ὅτι, ἡ Εὐρωκρατία μπορεῖ νὰ ἐκλέξῃ πρόεδρο, ἀκόμη καὶ σὲ μία μεγάλη χώρα, ὁποιονδήποτε ἐπιθυμεῖ· καὶ δὲν ἐννοοῦμε τὴν ἐπιβολή του ἔναντι τῆς Ἀκροδεξιᾶς Μαρὶν Λεπέν, ἀλλὰ κυρίως ἔναντι ὅλων τῶν ἄλλων ὑποψηφίων τῶν παραδοσιακῶν κομμάτων.


   Ὁ Μακρόν, ὡς ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν στὴν προηγουμένη κυβέρνησι τῶν Σοσιαλιστῶν, ἐπέδειξε ἰδιαίτερο ζῆλο στὴν προώθησι τῶν νεοφιλελεύθερων συνταγῶν στὴν ἀγορὰ ἐργασίας, ἰδιαιτέρως τὶς λεγόμενες εὐέλικτες μορφὲς ἐργασίας· κι ἔν τινι μέτρῳ τὰ κατάφερε. Τὶς ἀπορυθμίσεις αὐτές -καὶ ὄχι μεταρυθμίσεις, ὅπως, ὄχι τυχαῖα, τὶς ἀποκαλοῦν οἱ ἄνθρωποι τῶν ΜΜΕ καὶ οἱ συστημικοὶ πολιτικοί- θὰ προσπαθήσῃ νὰ ὁλοκληρώσῃ, τώρα, ἀπερίσπαστος ἀπὸ δεσμεύσεις.     Αὐτὴν τὴν στιγμή (σ.σ. ἀμέσως μετὰ τὶς ἀνούσιες θριαμβολογίες) δὲν μποροῦμε νὰ γνωρίζουμε, ἐὰν θὰ ἐπιτύχῃ ἢ ὄχι νὰ κατεδαφίσῃ τὸ ἐναπομεῖναν κοινωνικὸ κράτος. Μᾶς προβληματίζει βεβαίως, ὅτι θὰ τὸν ἀντιπολιτεύεται ἡ Μαρὶν Λεπὲν καὶ ὄχι ἕνα ἀριστερὸ κόμμα πο…

ΣΥΝΑΝΤΗΣΙΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ ΣΤΙΣ 6 ΜΑΪΟΥ

Εικόνα
Τὸ Σάββατο 6 Μάη, στὶς 6:00 τὸ ἀπόγευμα, στὴν Ὡραία Πεντέλη (πλ. Ψυρρῆ) διαβάζουμε καὶ συζητᾶμε τὸ ἐδάφιο 275c-278e τοῦ Εὐθυδήμου, ἐπακριβῶς τὴν πρώτη σκηνή, στὴν ὁποίαν ἀναπτύσσονται τὰ δύο πρῶτα σοφίσματα.


   Καὶ τὰ δύο σοφίσματα τῆς πρώτης σκηνῆς θεωροῦνται παρὁμωνυμίαν(λατ. aequivocatio), ἤτοι οἱ παρὰ τὴν λέξιν ψευδώνυμοι συλλογισμοί, τῶν ὁποίων ὁ μέσος ὅρος ἣ μία λέξη ὑπέχει διπλῆ σημασία (ἀμφισημία), προσομοιάζουν δὲ πρὸς τὴν ὅρων τετράδα: τόσο τὸ πρῶτο ὅσο καὶ τὸ δεύτερο στηρίζονται στὴν διπλῆ σημασία (ΣΤΑΜΑΤΑΚΟΥ, Ν., Λεξικὸν τῆς Ἀρχαίας Ἑλληνικῆς, σ. 596, 905 καὶ 70) τοῦ ρήματος μανθάνειν, μαθαίνω κι ἐρευνῶ καὶ ἀντιλαμβάνομαι διὰ τῶν αἰσθήσεων ἡ πρώτη, ἐννοῶ καὶ κατανοῶ ἡ δεύτερη καὶ τῶν οὐσιαστικῶν σοφός: ὁ εὐφυὴς ἢ ἔμπειρος καὶ ὁ πολυμαθὴς καὶ ἀμαθής: ὁ ἀγράμματος καὶ ὁ βλάξ (αὐτὸς ποὺ ἀντιλαμβάνεται δύσκολα). Ἑπομένως, τὰ ἐρωτήματα: πότεροί εἰσι τῶν ἀνθρώπων οἱ μανθάνοντες, οἱ σοφοὶ ἢ οἱ ἀμαθεῖς; καὶ πότερον γὰρ οἱ μανθάνοντες μανθάνουσιν ἃ ἐπίστανται ἢ ἃ μὴ ἐπίστανται