ΣΥΝΑΝΤΗΣΙΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ ΣΤΙΣ 6 ΜΑΪΟΥ

   Τὸ Σάββατο 6 Μάη, στὶς 6:00 τὸ ἀπόγευμα, στὴν Ὡραία Πεντέλη (πλ. Ψυρρῆ) διαβάζουμε καὶ συζητᾶμε τὸ ἐδάφιο 275c-278e τοῦ Εὐθυδήμου, ἐπακριβῶς τὴν πρώτη σκηνή, στὴν ὁποίαν ἀναπτύσσονται τὰ δύο πρῶτα σοφίσματα.



   Καὶ τὰ δύο σοφίσματα τῆς πρώτης σκηνῆς θεωροῦνται παρὁμωνυμίαν (λατ. aequivocatio), ἤτοι οἱ παρὰ τὴν λέξιν ψευδώνυμοι συλλογισμοί, τῶν ὁποίων ὁ μέσος ὅρος ἣ μία λέξη ὑπέχει διπλῆ σημασία (ἀμφισημία), προσομοιάζουν δὲ πρὸς τὴν ὅρων τετράδα: τόσο τὸ πρῶτο ὅσο καὶ τὸ δεύτερο στηρίζονται στὴν διπλῆ σημασία (ΣΤΑΜΑΤΑΚΟΥ, Ν., Λεξικὸν τῆς Ἀρχαίας Ἑλληνικῆς, σ. 596, 905 καὶ 70) τοῦ ρήματος μανθάνειν, μαθαίνω κι ἐρευνῶ καὶ ἀντιλαμβάνομαι διὰ τῶν αἰσθήσεων ἡ πρώτη, ἐννοῶ καὶ κατανοῶ ἡ δεύτερη καὶ τῶν οὐσιαστικῶν σοφός: ὁ εὐφυὴς ἢ ἔμπειρος καὶ ὁ πολυμαθὴς καὶ ἀμαθής: ὁ ἀγράμματος καὶ ὁ βλάξ (αὐτὸς ποὺ ἀντιλαμβάνεται δύσκολα). Ἑπομένως, τὰ ἐρωτήματα: πότεροί εἰσι τῶν ἀνθρώπων οἱ μανθάνοντες, οἱ σοφοὶ ἢ οἱ ἀμαθεῖς; καὶ πότερον γὰρ οἱ μανθάνοντες μανθάνουσιν ἃ ἐπίστανται ἢ ἃ μὴ ἐπίστανται (275d καὶ 276d) χαρακτηρίζονται ἀπὸ τὴν ἀμφισημία τοῦ ρήματος μανθάνειν καὶ τῶν οὐσιαστικῶν σοφὸς καὶ ἀμαθής, καθὼς καὶ ἀπ᾽ τὶς ἀκραῖες λεκτικὲς ἀντιθέσεις τους, λ.χ. σοφοὶ καὶ ἀμαθεῖς, ἐπιστάμενοι καὶ μὴ ἐπιστάμενοι κ.λπ. Ὁ ἐρωτώμενος πρέπει νὰ ἐπιλέξῃ τὴν μία ἐκ τῶν δύο, ἀλλὰ ὅποια καὶ νὰ ἐπιλέξῃ τὰ ἐρωτήματα εἶναι, ὅπως ψιθυρίζει ὁ Διονυσόδωρος στὸν Σωκράτη, ἄφυκτα (276e).

   Διαβάζουμε ἀπ᾽ τὸν Πλάτωνος Εὐθύδημο τοῦ Ν. Μ. Σκουτεροπούλου, σσ. 38-52 καὶ τὴν συναφῆ βιβλιογραφία: A. E. TAYLOR, Πλάτων, σσ. 125-127, ΜΙΕΤ καὶ Β. ΤΑΤΑΚΗ, Πλάτωνος Εὐθύδημος, σ.  22-25, Ζαχαρόπουλος. Ἀναλυτικὴ εἰσαγωγὴ τῶν παραλογισμῶν καὶ τῶν σοφισμάτων στὸ Θ. ΒΟΡΕΑ, Λογική, σσ. 193.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Η ΑΛΛΗΓΟΡΙΑ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΣΤΗΝ "ΠΟΛΙΤΕΙΑ"

ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΙΟΥΛΙΑΝΟΥ ΚΑΙ ΠΛΗΘΩΝΟΣ ΣΤΙΣ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ

ΣΥΝΑΝΤΗΣΙΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ ΤΗΝ 7η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ