ΣΥΝΑΝΤΗΣΙΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ ΣΤΙΣ 2 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ

   Τὸ Σάββατο 2 Δεκεμβρίου, στὶς 6:00 τὸ ἀπόγευμα, στὸν Παλαίχθονα (Παλλάδος 24-26, Πλ. Ψυρρῆ, β´ ὄροφος), ὁ Θανάσης Γέρουλας θὰ μᾶς παρουσιάσῃ τὸ Προοίμιον τοῦ Φαίδρου (227a-230e).



   Ὁ Σωκράτης καὶ ὁ Φαῖδρος συναντῶνται ἐν μέσῳ θέρους στὶς ὄχθες τοῦ Ἰλισσοῦ καὶ στὸ ὑπέροχο τοπίο του, πολὺ πιθανὸν παρόμοιο μὲ αὐτὸ τῆς Ἀκαδημείας, τὸ ὁποῖο προσομοιάζει μὲ "πίνακα μεγάλης κλασικῆς ζωγραφικῆς" (Θεοδωρακόπουλος, σ. 68). Ἡ συνάντησις καὶ τὸ θέμα τοῦ διαλόγου μᾶς θυμίζουν ἐντόνως τὰ ἀντίστοιχα τοῦ Λύσιδος, ὅπου ὁ Σωκράτης συναντᾷ τὸν Ἱπποθάλη, τὸν Μενέξενο καὶ τὸν Κτήσιππο ἔξω τοῦ τείχους καὶ περπατοῦν ἐξ Ἀκαδημείας εὐθὺ Λυκείου (Λύσις, 203a) ἀναζητῶντας ἀπὸ κοινοῦ ἕναν ὀρθὸ ὁρισμὸ τῆς φιλίας. Ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὸν Σωκράτη, ὁ Λυσίας διδάσκει ἐν ἄστει (227b), στὴν Ἀγορά, διότι μόνον ἐκεῖ ἀναζητεῖ καὶ μπορεῖ νὰ βρῇ τοὺς ἀγοραστὲς τῶν λόγων του. 
   Τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ Προοιμίου ἑστιάζεται: 
α) ἀφ᾽ ἑνὸς στὴν Λυσίου διατριβήν (227b), τὴν ὁποίαν θὰ κατακρίνῃ ὁ Σωκράτης γιὰ τὴν ἐρωτικὴ πρωτοτυπία της, τὸ χαριστέον μὴ ἐρῶντι μᾶλλον ἢ ἐρῶντι (228c),
β) ἀφ᾽ ἑτέρου στὸ μυθολογικὸ πλαίσιο, τὸ ὁποῖο ὑπενθυμίζει ὁ βωμὸς αὐτόθι Βορέου (229c), τοῦ λεγομένου καὶ γαμβροῦ καὶ περιλαμβάνει τὴν ἁρπαγὴ τῆς Ὠρειθυίας, τῆς κόρης τοῦ μυθικοῦ βασιληᾶ Ἐρεχθέως, ἀπὸ τὸν Βορέα. Ἡ καταδίκη τῆς Ῥητορικῆς ἀπὸ τὸν Σωκράτη ἀφορμᾶται ἀπὸ μία ἰδιομορφία της· νὰ ἀπιστῇ στοὺς μύθους καὶ νὰ προσπαθῇ νὰ τοὺς ἐκλογικεύσῃ χρησιμοποιῶντας φυσιοκρατικὰ ἐργαλεῖα, ἀφαιρῶντας τους ὁποιαδήποτε προσέγγισι εὐσεβείας. Κατὰ τὸν Σωκράτη, ἡ λογικοφανὴς ἐξήγησι τῶν μύθων, ποὺ ἐπιχειροῦν οἱ Ρήτορες καὶ οἱ Σοφιστές, ἀποτελεῖ μία δευτερεύουσα ἐνασχόλησι, μία γελοιότητα (γελοῖον δέ μοι φαίνεται) καὶ ὅπως συμπληρώνει: ἕνα ἀλλότριον σκοπεῖν (229e), καθὼς θεωρεῖ ὅτι προτεραιότητά του εἶναι τὸ δελφικὸν γράμμα γνῶναι ἐμαυτόν (229e).
   Διαβάζουμε τὸ κείμενο, τὴν νεοελληνικὴ ἀπόδοσι καὶ τὰ σχόλια (σσ. 22-32) ἀπὸ τὸν Φαῖδρο τοῦ Ν.Μ. Σκουτεροπούλου (Πόλις, 2015) καὶ τὴν συναφῆ βιβλιογραφία:

Ι.ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ(2000), Πλάτωνος Φαῖδρος, σσ. 68-80, Ἑστία.
A.E. TAYLOR (2000), Πλάτων, σσ. 349-351, ΜΙΕΤ.

   Γιὰ τὸν μῦθο τοῦ Βορέου καὶ τὴν ἁρπαγὴ τῆς Ὠρείθυιας (σ.σ. τῆς περιπλανωμένης στὰ ὅρη) διαβάζουμε:

ΗΡΟΔΟΤΟΥ, Ἱστοριῶν (Πολύμνια), 189: λέγεται δὲ λόγος ὡς Ἀθηναῖοι τὸν Βορέην ἐκ θεοπροπίου ἐπεκαλέσαντο, ἐλθόντος σφι ἄλλου χρηστηρίου τὸν γαμβρὸν καλέσασθαι. Βορέης δὲ κατὰ τὸν Ἑλλήνων λόγον ἔχει γυναῖκα Ἀττικήν, Ὠρείθυιαν τὴν Ἐρεχθέος ... οἱ δὧν Ἀθηναῖοι σφίσι λέγουσι βοηθήσαντα τὸν Βορέην πρότερον καὶ τότε ἐκεῖνα κατεργάσασθαι καὶ ἱρὸν ἀπελθόντες Βορέω ἱδρύσαντο παρὰ ποταμὸν Ἰλισσόν. 
Κ. ΚΕRENYI (1998), Ἡ Μυθολογία τῶν Ἑλλήνων, σσ. 195-197 καὶ 530, Ἑστία καὶ
P. DECHARME (1891, 1996), Μυθολογία τῆς Ἀρχαίας Ἑλλάδος, σσ. 634-635, Δημιουργία.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Η ΑΛΛΗΓΟΡΙΑ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΣΤΗΝ "ΠΟΛΙΤΕΙΑ"

TO ONOMA KAI H ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ