Αναρτήσεις

Προβολή αναρτήσεων από Μάρτιος, 2018

ΘΑΛΗΣ+ΦΙΛΟΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ

Εικόνα
Τὸ Σάββατο 31 Μαρτίου, στὶς 12:00 τὸ μεσημέρι, στὸ Ἐντευκτήριο Κωστῆς Παλαμᾶς (Ἀκαδημείας 48) διαβάζουμε καὶ συζητᾶμε τὸν Τελευταῖο πανεπιστήμονα τοῦ Donal O' Shea (Τραυλός, 2017) γιὰ τὸν Ἁνρὺ Πουανκαρὲ καὶ τὴν εἰκασία του, ἐπακριβῶς τὸ πρῶτο μέρος (ἕως τὴν σ. 192).


   Τὸ βιβλίο ἀρχίζει μὲ τὴν διάλεξι τοῦ Γκρ. Πέρελμαν στὸ Κέιμπριτζ τοῦ ΜΙΤ, τὸν Ἀπρίλιο τοῦ 2003, ὅπου τὸ κοινὸ ἔχει κατακλύσει τὸ ἀμφιθέατρο γιὰ νὰ ἀκούσῃ τὸν Ρῶσσο μαθηματικό, ποὺ ἰσχυρίζεται ὅτι ἐπέλυσε τὴν εἰκασία τοῦ Πουανκαρέ (1904), γιὰ τὴν σφαῖρα ποὺ περιγράφει τὸ σχῆμα τοῦ σύμπαντος: "ἐὰνὁποιοσδήποτε βρόχος σὲἕνανκλειστὸ τρισδιάστατο χῶρο δίχως ὅριαμπορεῖνὰσυρρικνωθῇσὲἕνασημεῖο, χωρὶςνὰσκισθῇὁχῶροςἢὁ βρόχος, τότε ὁχῶροςεἶναιἰσοδύναμοςμὲ μία σφαῖρα".    Γιὰ νὰ φθάσουν τὰ Μαθηματικὰ στὸ σημεῖο αὐτὸ εἶχαν προηγηθῆ οἱ Πυθαγόρειοι, ὁ Εὐκλείδης μὲ τὴν διατύπωσι τῶν Στοιχείων καὶ οἱ μὴ εὐκλείδειες γεωμετρίες, αὐτὲς οἱ ὁποῖες δὲν ἀποδέχθηκαν τὸ πέμπτο αἴτημα, πιὸ γνωστὸ ὡς αἴτημα τῶν παραλλήλων. Τὶς Γεωμετ…

ΣΥΝΑΝΤΗΣΙΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ (24 ΜΑΡΤΙΟΥ)

Εικόνα
Τὸ Σάββατο 24 Μαρτίου, στὶς 6:00 τὸ ἀπόγευμα στὸν Παλαίχθονα (Παλλάδος 24-26/Πλ. Ψυρρῆ), διαβάζουμε τὸ ἐδάφιον 245b-246a καὶ συζητᾶμε τὴν ἀπόδειξι γιὰ τὴν ἀθανασία τῆς ψυχῆς.
   Ἡ ψυχὴ συνδέεται μὲ τὴν κίνησιν καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν μία ἐκ τῶν δύο καινοτομιῶν τοῦ Φαίδρουψυχὴ πᾶσα ἀθάνατος. τὸ γὰρ ἀεικίνητον ἀθάνατον· τὸ δἄλλο κινοῦν καὶὑπἄλλου κινούμενον, παῦλαν ἔχον κινήσεως, παῦλαν ἔχει ζωῆς (245c). Λόγῳ τοῦ ὅτι ὁ διάλογος ἀνήκει στὴν μεταβατική, μεταξὺ τῆς δευτέρας καὶ τῆς τρίτης, περίοδο, ἡ ἀνωτέρω διατύπωσι τῆς ἀποδεικτέας προτάσεως θὰ ἀντιμετωπισθῇ μὲ τὴν μέθοδο τῆς Ἀναλύσεως καὶ τῆς Συνθέσεως (πρότασις, ἔκθεσις, διορισμός, κατασκευή, ἀπόδειξις καὶ συμπέρασμα), ἐνῷ θὰ χρησιμοποιηθοῦν πιὸ προωθημένα μεθοδολογικὰ ἐργαλεῖα, αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐδιδάχθη ὁ Πλάτων κατὰ τὴν παραμονή του στὴν Μ. Ἑλλάδα ἀπὸ τοὺς Πυθαγορείους καὶ τοὺς Ἐλεάτες.    Διαβάζουμε ἀπὸ τὸ Ν.Μ. ΣΚΟΥΤΕΡΟΠΟΥΛΟΥ, Πλάτωνος Φαῖδρος, Πόλις, σσ. 78-81 καὶ τὴν συναφῆ βιβλιογραφία:

BORMANN, K. (2006), Πλάτων, Καρδαμίτσας, σ…

MNHMH YΠΑΤΙΑΣ ΣΤΙΣ 16 ΜΑΡΤΙΟΥ

Εικόνα
Τὴν προσεχῆ Παρασκευὴ 16 Μαρτίου, στὶς 7:30 τὸ ἀπόγευμα, στὴν αἴθουσα τῆς ΙΦΙ (Καλαμιώτου 12/Μοναστηράκι), θὰ τιμήσουμε μὲ θρῃσκευτικὸ καὶ πολιτικὸ μνημόσυνο τὴν μνήμη τῆς Νεοπλατωνικῆς Φιλοσόφου καὶ Μαθηματικοῦ Ὑπατίας τῆς Ἀλεξανδρινῆς.


   Ἡ Ὑπατία, κόρη τοῦ Μαθηματικοῦ Θέωνος καὶ διευθυντοῦ τοῦ Μουσείου τῆς Ἀλεξανδρείας, γεννήθηκε τὸ 370, σὲ μία περίοδο, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ συγκρούσεις μεταξὺ τῆς Ἐκκλησίας (καὶ ἐντός της γιὰ τὸ -ι τοῦ ὁμοιουσίου) καὶ τῶν κοινοτήτων τῶν Ἑλλήνων, τῶν Ἑβραίων καὶ τῶν Αἰγυπτίων ἦσαν ἄκρως ὀξυμμένες. Οἱ παραδοσιακὲς θρῃσκεῖες τῶν λαῶν τῆς Μεσογείου ἐτίθεντο ἐκτὸς νόμου σιγά-σιγά, καθὼς ἡ λεγομένη Ἀντιπαγανιστικὴ Νομοθεσία τοῦ Κωνσταντίου καὶ τοῦ Θεοδοσίου, ὁ Codex Theodossianus, ἦταν ἰδιαιτέρως σκληρὴ καὶ γινόταν ἀκόμη σκληρότερη· τὸ 370 εἶχε ἐκδοθῆ εἰδικὴ διάταξι, ἡ ὁποία ἀπαγόρευε, διὰ κεφαλικῆς ποινῆς, ἀκόμη  καὶ τὴν διδασκαλία τῶν Μαθηματικῶν, τὴν ἀπηγορευμένη πλάνη (XV, 16.8). Ἀπὸ τὴν παιδική της ἡλικία ἔδειξε τὴν κλῖσι της στὰ Μαθηματικὰ καὶ στὴν …

ΣΥΝΑΝΤΗΣΙΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ ΣΤΙΣ 10 ΜΑΡΤΙΟΥ

Εικόνα
Τὸ προσεχὲς Σάββατο ἐπανερχόμαστε στὶς Κατηγορίες τοῦ Ἀριστοτέλους καὶ μὲ τὴν βοήθεια τοῦ πανεπιστημιακοῦ διδασκάλου Δημήτρη Μούρμουρα διαβάζουμε καὶ ἀναλύουμε τὴν οὐσίαν, τὴν πρώτη ἀπὸ τὶς δέκα κατηγορίες (2a, 11-4b, 19)· στὶς 6:00 τὸ ἀπόγευμα, στὴν αἴθουσα Παλαίχθων (Παλλάδος 24-26/Πλ. Ψυρρῆ).


   Ἡ οὐσία, ἡ ὁποία ὁρίζεται ὡς ἣ μήτε καθὑποκειμένου τινὸς λέγεται μήτε ἐν ὑποκειμένῳ τινί ἐστιν, τὶς ἄνθρωπος (2a, 12-13), λ.χ. ὁ Κορῖσκος ἢ ὁ Καλλίας, εἶναι τὸ ὑποκείμενο· ὑπάρχει ὅμως καὶ ἡ λεγομένη δευτέρα οὐσία, τὰ εἴδη καὶ τὰ γένη (οἱ κατηγορήσεις) στὰ ὁποῖα ὑπάγεται τὸ ὑποκείμενο αὐτό: ὁ Κορῖσκος εἶναι ἄνθρωπος καὶ ζῷον. Ἡ οὐσία εἶναι κατ᾽ ἀρχὰς μία καὶ ταὐτόν, δὲν δέχεται τὸ ἐναντίονμηδὲν αὐταῖς ἐναντίον εἶναι (3b, 24-25), παρὰ τὸ ὅτι τῶν ἐναντίων δεκτικὴ λέγεται (4b, 16)· ἐπίσης δὲν δέχεται τὸ μᾶλλον καὶ τὸ ἦττον (4a, 9-10) κ.λπ.    Διαβάζουμε ἀπὸ τὶς Κατηγορίες τοῦ Παύλου Καλλιγᾶ (Νῆσος, 2011) καὶ τὴν συναφῆ βιβλιογραφία: I. DUERING (2000), Ὁ Ἀριστοτέλης, σσ. 124-130, ΜΙΕΤ. W.D.…